سامانه مشاوره ثبت اختراع

آشنايي با مرکز

مرکز تحقيقات کارآفرين پایان نامه سرا در مجموعه خود با محوريت مالکيت فکري و ثبت اختراعات کشور فعاليت خود را آغاز نموده و مفتخر است در اين سال ها خدمات ارزنده اي به جامعه مخترعين و نخبگان علمي کشور ارائه نموده است. ارائه خدمات مشاوره ثبت اختراع به صد ها مخترع از اقصی نقاط کشور و پاسخگويی و مشاوره رايگان به بيش از 1200 تماس تلفني مخترعين از جمله نکات قابل توجه در کارنامه درخشان اين مرکز مي باشد.

سامانه مشاوره ثبت اختراع

اهميت تدوين و تکميل مدارک ثبت اختراع در استحکام چارچوب حقوقي آن و همچنين ضرورت بهره گيري از متخصصين حوزه مالکيت فکري و ثبت اختراع در اين مهم ما را بر آن داشت تا با راه اندازي اين سامانه ، راهگشاي مخترعين عزيز باشيم.
به اين ترتيب مخترع با استفاده از مشاوره هاي تخضصي مدارک ثبت اختراع خود را تدوين و با ارسال از طريق اين سامانه بدون نياز به مراجعه حضوري  , توسط کارشناس فرايند ثبت اختراع را به انجام مي رساند. البته تلاش هاي اداره محترم ثبت اختراع و اداره کل مالکيت صنعتي کشور در الکترونيکي نمودن بخشي از فرايند ثبت اختراع در خور توجه است که اين سامانه با ارائه خدمات ثبت ، تکميل مدارک ثبت اختراع ، مشاوره ، نقشه کشي فني اختراع و … مکمل اين تلاش گرديده است.

مزایای ثبت اختراع

1- تاسیس شرکت دانش بنیان و همچنین حمایت های مالی آن ,

2- معاف از مالیت برای شرکت های دارای بخش تحقیق و توسعه  2 تا 5 سال

3-ورود به سازمان بنیاد نخبگان کشوری با ثبت 2 اختراع

4-معافیت های خدمت سربازی 12 الی 19 ماه

5- ارتقاء پایه و رتبه اساتید محترم دانشگاهی

6-جذب هیئت علمی

7- امتیاز تمام و کمال  برای پذیرش در دانشگاه های خارجی

8- امتیاز 10 نمره برای مصاحبه دکتری

انتخاب نهایی موضوع

در مثالهائی که در صفحات قبل در مورد موضوعات کلی نظیر ایران یا نظامی زده شد یک نکته ی بسیار دقیق بر پژوهشگر جوان روشن می شود:

قبلا گفته شد یکی از عوامل موثر در انتخاب موضوع ذوق و سلیقه شخصی است. اگر خواستیم بر این اساس موضوعی را انتخاب کنیم باید صادقانه از خود بپرسیم آیا در مورد آن موضوع و در مورد اصول و مقدمات روش بررسی آن اطلاع کافی یا زمینه ی اطلاعات علمی لازم را داریم یا نه؟

اگر نداریم حتما باید با مطالعه و جستجو این مینه را فراهم آوریم.

امکان دارد بخواهیم کوه های سر به فلک کشیده ی ایران یا دریاچه های زیبا و سواحل سحرانگیز آن را برای نوشتن مقاله ی خود انتخاب کنیم .

با توجه به جنبه ای که انتخاب می کنیم باید اطلاعاتی در یکی از زمینه های زیر داشته باشیم:

امکان دارد کتابی ادبی یا اشعار شاعری و یا کار نویسنده ای مشخص مورد علاقه ی زیاد ما باشد و بخواهیم مقاله ای در آن مورد بنویسیم. باید اول از خود بپرسیم آگاهی کافی در مورد صنایع ادبی داستان نویسی و مانند آن داریم؟

آیا با اصول نقد ادبی آشنا هستیم که بتوانیم کار شاعر یا نویسنده را درست بررسی کرده و از آن لذت ببریم و در ضمن مقاله ای بنویسیم که خواننده ی ما از خواندن و مطالعه ی آن بهره ای ببرد و چیزی به اطلاعاتش افزوده شود؟

در مقالات پژوهشی باید کار اساسی و علمی ارائه داد نه آنکه مانند نوشته های  بعضی نقادهای روزنامه ای یک سری مطالب کلیشه ای ، یکنواخت و گنگ و مبهم را به صورت دلخواه سرهم کرده و تحویل خوانندگان خود بدهیم!

اگر در نوشته ی پژوهشی مطلبی یا جنبه ای یا نکته ای را نفی یا تایید می کنیم باید به گونه ای همراه با شاهد و مدرک و دلیل منطقی و علمی و مستند به نظریات صاحبنظران و یا متکی بر اصول و قواعد باشد که نوشته ی ما را از سایر نوشته ها متمایز سازد.

در انتخاب موضوعی چون نظامی و قرآن یا نظامی وحدیث لازم است قبلا آگاهی کامل یا نسبتا خوبی از قرآن و حدیث داشته باشیم تا بتوانیم نکاتی را که نظامی در اشعار خود بسیار استادانه و ظریف به صورت اشاراتی بیان کرده است به منابع مربوط در قرآن کریم و در حدیث ها ربط داده و مقاله ای مستند ، وزین ، گویا، قابل توجه و قابل توجیه تهیه کنیم.

اگر بخواهیم کتابی مانند بیلی باد اثر هرمن ملویل را با کتاب آسمانی انجیل مقایسه کنیم باید ابتدا با انجیل آشنائی داشته داستان آدم، ابلیس و کشمکش خوبی و بدی و سرانجام سقوط آدم را از ابتد ا تا انتها بدانیم . کتاب ملویل را نیز به طور کامل وطالعه کرده ایم و اشاره های مربوط را با یکدیگر بسنجیم.

به همین گونه برای نقد و نوشتن مقاله ای برای کتابهای هومر باید با اساطیر یونان و رم قدیم آشنا باشیم.

بنابراین باید همیشه در حیطه ای که در آن شناسائی خوب و قابل قبولی با گوشه و کنارهایش داریم قلم فرسائی کنیم.

اگر زمینه ی تازه ای را برای نوشتن مقاله انتخاب میکنیم شایسته است با صرف کمی وقت ، ابتدا با مقدمات و ملزومات اولیه و اصلی آن آشنائی حاصل کرده و بعد به اضافه ی علم بپردازیم!

برای نوشتن مقاله ی خوب باید سه اصل را در نظر گرفت:

  • داشتن اطلاع و آگاهی مقدماتی در زمینه علمی مورد پژوهش
  • داشتن اطلاع و آگاهی از فن استفاده از منابع و روش کار ، و
  • داشتن علاقه ، ذوق و پشتکار لازم .این هر سه را می توان با تمرین مداوم و اصولی به دست آورد.

 

موضوع مقاله و جست و جوی منابع برای مقاله

اولین قدم برای نوشتن هر نوع مقاله پژوهشی ، خصوصا مقالات متکی بر منابع مکتوب ، پیدا کردن موضوع  مقاله است.در اینجا تاکید بر« یافتن موضوع مقاله »است نه « انتخاب موضوع مقاله» چرا که روند کار شباهت بیشتری دارد به پیدا کردن شغل تا به انتخاب نوعی خوراک در صورت غذای رستوران!

غیر از آنکه مدرس مربوط موضوع مقاله را معین نماید و یا تحت شرایط و مناسبت هایی خاص به نوشتن مقاله ای مشخص اقدام گردد، موضوع مقاله را باید خود نویسنده پیدا کند.

در بسیاری از موارد به هنگام نوشتن مقالات درسی ، موضوع مقاله الزاما بهترین موضوع مورد علاقه ی نویسنده نخواهد بود بلکه باید اجبارا بهترین موضوعی را که می تواند بیابد و با شرایط موجود وفق دهد انتخاب کند. زیرا هدف از نوشتن مقالات درسی تمرین و به دست آوردن تجربه برای تهیه و نوشتن مقالات اساسی بعدی می باشد. با این همه اگر دقت کافی به خرج داده شده و به طریق اصولی و سیستماتیک عمل شود همیشه این امکان هست که نویسنده بتواند با صرف حداقل وقت ممکن موضوع مقاله ای متناسب با علاقه ی شخصی و امکانات موجود کتابخانه ی در دسترس  پیدا کند و بتواند در فرصت معین شده مقاله ای با حجم مورد نظر بنویسد که کاملا موفق از آب درآید.

برای یافتن موضوع مقاله مناسب لازم است به نکات زیر توجه شود:

اول- علاقه شخصی نویسنده،

دوم- امکانات موجود،

سوم- فرصت (زمان داده شده)

چهارم- حجم مقاله مورد نظر

برای نوشتن مقاله بهتر است جنبه های گوناگون مطالبی را که به آنها علاقه مند هستیم مورد آزمایش قرارداده و مقالات خود را حتی المقدور در آن زمینه ها بنویسیم زیرا علاقه رنج و زحمت جستجو و تفحص و مطالعه و نوشتن را بر ما هموار ساخته و ما را به ادامه ی کار تشویق می سازد.

متاسفانه امکانات موجود همیشه این فرصت را به ما نمی دهد تا موضوع مقاله دلخواه خود را انتخاب کنیم . زیرا برای مقاله ی پژوهشی نیاز به منابع و ماخذ داریم . اگر کتابخانه ای که در دسترس ماست در زمینه مورد نظر ماخذ زیادی نداشته باشد و یا موضوع مقاله انتخابی بسیار نو و تازه باشد که هنوز مطالب زیادی در مورد آن انتشار نیافته ناچار از تعویض موضوع مورد نظر خواهیم بود .از سوی دیگر در مدارس و دانشگاهها فرصت داده شده برای تهیه ی مقاله تاثیر زیادی در کیفیت و چگونگی محصول قلم ما خواهد داشت. تجربه نشان داده است کسانی که برنامه ی نوشتن مقاله های درسی را به گونه ای طرح می کنند که یکی دو هفته قبل از شروع امتحانات به اتمام برسد، باخیال راحت وبدون دغدغه ی خاطر مقالات بهتری را تهیه می کنند . و مقالاتی که دنباله ی آن به میان امتحانات کشیده شود مشکلات زیادی را برای محصل و دانشجو ایجاد خواهد کرد. به همین جهت اساتید و مربیان با تجربه تاریخ تسلیم مقالات درسی را یکی دو هفته قبل از شروع امتحانات معین می کنند.

در جستجوی منابع

فرض کنیم موضوع مقاله ای مورد علاقه ی نویسنده ای بوده و بخواهد مقاله ای در آن زمینه بنویسد ولی اطلاع زیادی در مورد آن نداشته باشد، از راهای زیادی می تواند ظرف مدتی کوتاه به هدف رسیده و اطلاعات فراوان و مورد نیاز را برای مقاله ی خود فراهم کند، منجمله:

  • مشورت : استاد ومربی و معلم ، همکلاسی ها ، کتابداری های با تجربه، سایر اساتید و صاحبنظران،
  • تکیه بر تجربیات شخصی و به کار گیری دامنه ی تخیلات،
  • محدود کردن موضوع مقاله،
  • انتخاب نهائی موضوع مقاله،
  • مراجعه به اتاق مرجع و استفاده از مراجعی که ما را به منابع گوناگون راهنمائی می کند،
  • مراجعه به اتاق مجلات،
  • استفاده از برگه ها یا فیش های کتاب .
  • مشورت

به طور کلی مشورت کاری پسندیده بوده و در همه ی شئون زندگی کارگشا و یار و یاور انسان تواند بود به شرط آنکه با اهل فن و صاحبنظران بی غرض مشورت کرده و در نهایت به طریق عاقلانه و با توجه به شرایط و امکانات خود تصمیم گیری کنیم.

هر گاه با موضوعی مواجه شدید که اطلاع زیادی درباره ی آن ندارید نباید این تصور پیش آید که تنها راه مشورت با دیگران و یاری جستن از آنان می باشد . ولی برای شروع کار ، در صورتی که ایجاد مزاحمتی نباشد ، می توان آنرا آزمود.با توجه به دو مرحله ی بعدی ملاحظه خواهید کرد که امکانات بسیاری در اختیار شما قرار دارد که در بسیاری از موارد شما را از مشورت بی نیاز می کند.

توضیح

نظر به اینکه مطالب مقاله های پژوهشی حتما باید مستند باشد و استناد به اطلاعات به دست آمده  افواهی قابل قبول نیست لازم است در مشورت با دیگران بیشتر جهت گرفتن اطلاعات شخصی و ردیابی منابع مکتوب از آنان یاری بجوئیم.

  • تجربیات شخصی و به کار گیری دامنه تخیلات

بعد از تعیین موضوع مقاله و پس از گذراندن عملی مراحل مقاله نویسی و نوشتن یکی دو مقاله تجربیات پر ارزشی به دست می آوریم که پیمودن مجدد این راه را برای ما بسیار سهل و ساده  خواهد کرد و این تجربیات همیشه یار و یاور ما تواند بود.

یکی از راه های استفاده از به کارگیری دامنه تخیلات محدود کردن موضوع مقاله است.

محدود کردن موضوع مقاله

نظر به اینکه موضوعات کلی باید محدود شود و جنبه های جالب و مورد نظر آنها را برای موضوع مقاله انتخاب کنیم لذا بهترین راه اینست که تخیلات خود را به کار گرفته و روی کاغذی هر مورد مربوط به موضوع کلی را که به نظرمان می رسد بنویسیم .

سپس به هر کدام که نظرمان بیشتر جلب شد درباره ی آن به تفحص و جستجوی منابع بپردازیم.

برای مثال موضوعی چون ایران برای نوشتن مقاله بسیار کلی بوده و میتوان کتابهای بی شماری درباره ی آن نوشت زیرا این موضوع دارای جنبه های گوناگونی است که مربوط به علوم مختلف نیز می شود :

  • جغرافیای انسانی ایران:

مردم ایران : ایلات و عشایر ، جمعیت ، جمعیت شهری یا روستائی ، مشکلات زندگی شهری ، امکانات ایب و ذهاب ، مهاجرت روستائیان به شهرها ، مشاغل ، بی کاری ، اعتیاد ، کودکان بزهکار….

  • جغرافیای طبیعی : کوه ها ، رود ها ،….
  • جغرافیای سیاسی …
  • محصولات ایران: کشاورزی ، دام داری ، نوغان ، قند ( چغندر قند – نیشکر )…
  • منابع طبیعی ایران : کانها ، جنگل ها ، نفت، گاز …
  • صنعت ایران: صنایع مادر، صنایع غذائی ، صنایع دستی ، صنایع روستائی ، صنعت مونتاژ…
  • زبان ها و لهجه های بومی …
  • و صدها مورد دیگر .

دامنه این موضوعات آنقدر وسیع است که هر یک از موارد بالا باز خود دارای جنبه ها و موضوعات فرعی دیگری می باشد  که خود تنهایی ده ها مورد دیگر را در برابر تخیلات و تصورات ما قرار می دهد.

برای مثال فرض می کنیم از میان موضوعات بالا « کودکان بزهکار»برای نوشتن مقاله ای پژوهشی اختیار شده و چند نفر بخواهند در مورد آن مقاله بنویسند .

این موضوع مقاله خود موضوعی کلی می باشد زیرا ممکن است نویسنده اول با به کاربردن دامنه تخیلات و معلومات شخصی خود بخواهد درباره ی « مخاطراتی که این قربانیان اجتماع را در حین ارتکاب جرم و دزدی از منازل و آپارتمان ها تهدید می کند». قلم فرسائی کند.

دوم امکان دارد « بد آموزیهای تلویزیون و رسانه های گروهی وتاثیر آن بر کودکان و نوجوانان» را مورد بررسی قرار دهد و سومی نگرشی ژرف به «شرایط اقتصادی و اجتماعی زندگی این موجودات معصوم داشته » و چهارمی و پنجمی هر کدام « رابطه طلاق و جدائی والدین » و « اثر اعتیاد والدین را بر گمراهی فرزندان آنان» مورد تحقیق قرار دهند و یا جنبه های دیگر را !

ملاحظه می کنید که در همین یک مورد هنوز ده ها موضوع مقاله محدود دیگر وجود دارد که نویسندگان و پژوهشگران جوان می توانند برای تحقیق و پژوهش خود انتخاب کنند.

در مثالهائی که در فوقا در مورد موضوعات کلی نظیر ایران یا نظامی زده شد یک نکته ی بسیار دقیق بر پژوهشگر جوان روشن می شود:

قبلا گفته شد یکی از عوامل موثر در انتخاب موضوع مقاله ذوق و سلیقه شخصی است. اگر خواستیم بر این اساس موضوعی را انتخاب کنیم باید صادقانه از خود بپرسیم آیا در مورد آن موضوع و در مورد اصول و مقدمات روش بررسی آن اطلاع کافی یا زمینه ی اطلاعات علمی لازم را داریم یا نه؟

اگر نداریم حتما باید با مطالعه و جستجو این مینه را فراهم آوریم.

امکان دارد بخواهیم کوه های سر به فلک کشیده ی ایران یا دریاچه های زیبا و سواحل سحرانگیز آن را برای نوشتن مقاله ی خود انتخاب کنیم .

با توجه به جنبه ای که انتخاب می کنیم باید اطلاعاتی در یکی از زمینه های زیر داشته باشیم:

امکان دارد کتابی ادبی یا اشعار شاعری و یا کار نویسنده ای مشخص مورد علاقه ی زیاد ما باشد و بخواهیم مقاله ای در آن مورد بنویسیم. باید اول از خود بپرسیم آگاهی کافی در مورد صنایع ادبی داستان نویسی و مانند آن داریم؟

آیا با اصول نقد ادبی آشنا هستیم که بتوانیم کار شاعر یا نویسنده را درست بررسی کرده و از آن لذت ببریم و در ضمن مقاله ای بنویسیم که خواننده ی ما از خواندن و مطالعه ی آن بهره ای ببرد و چیزی به اطلاعاتش افزوده شود؟

در مقالات پژوهشی باید کار اساسی و علمی ارائه داد نه آنکه مانند نوشته های  بعضی نقادهای روزنامه ای یک سری مطالب کلیشه ای ، یکنواخت و گنگ و مبهم را به صورت دلخواه سرهم کرده و تحویل خوانندگان خود بدهیم!

اگر در نوشته ی پژوهشی مطلبی یا جنبه ای یا نکته ای را نفی یا تایید می کنیم باید به گونه ای همراه با شاهد و مدرک و دلیل منطقی و علمی و مستند به نظریات صاحبنظران و یا متکی بر اصول و قواعد باشد که نوشته ی ما را از سایر نوشته ها متمایز سازد.

در انتخاب موضوع مقاله در زمینه هایی چون نظامی و قرآن یا نظامی و حدیث لازم است قبلا آگاهی کامل یا نسبتا خوبی از قرآن و حدیث داشته باشیم تا بتوانیم نکاتی را که نظامی در اشعار خود بسیار استادانه و ظریف به صورت اشاراتی بیان کرده است به منابع مربوط در قرآن کریم و در حدیث ها ربط داده و مقاله ای مستند ، وزین ، گویا، قابل توجه و قابل توجیه تهیه کنیم.

اگر بخواهیم کتابی مانند بیلی باد اثر هرمن ملویل را با کتاب آسمانی انجیل مقایسه کنیم باید ابتدا با انجیل آشنائی داشته داستان آدم، ابلیس و کشمکش خوبی و بدی و سرانجام سقوط آدم را از ابتد ا تا انتها بدانیم . کتاب ملویل را نیز به طور کامل وطالعه کرده ایم و اشاره های مربوط را با یکدیگر بسنجیم.

به همین گونه برای نقد و نوشتن مقاله ای برای کتابهای هومر باید با اساطیر یونان و رم قدیم آشنا باشیم.

بنابراین باید همیشه در حیطه ای که در آن شناسائی خوب و قابل قبولی با گوشه و کنارهایش داریم قلم فرسائی کنیم.

اگر زمینه ی تازه ای را برای نوشتن مقاله انتخاب میکنیم شایسته است با صرف کمی وقت ، ابتدا با مقدمات و ملزومات اولیه و اصلی آن آشنائی حاصل کرده و بعد به اضافه ی علم بپردازیم!

برای نوشتن مقاله ی خوب باید سه اصل را در نظر گرفت:

  • داشتن اطلاع و آگاهی مقدماتی در زمینه علمی مورد پژوهش
  • داشتن اطلاع و آگاهی از فن استفاده از منابع و روش کار ، و
  • داشتن علاقه ، ذوق و پشتکار لازم .این هر سه را می توان با تمرین مداوم و اصولی به دست آورد.

انواع مقاله

اغلب دانشجویان کارشناسی ارشد به منظور کسب نمره بالاتر و تقویت رزومه خود تمایل به استخراج مقاله از پایان نامه دارند. کیفیت انجام پایان نامه و نوع مقاله مورد نظر استاد راهنما در استخراج مقاله از پایان نامه بسیار حائز اهمیت است. لذا جهت آشنایی دانشجویان با انواع مقاله، در این قسمت مختصری از انواع مقالات ارائه می گردد.

در تقسیم بندی و طبقه بندی مقاله ها باید به دیدگاه ها و اهداف نویسنده یا نویسندگان توجه نمود . به طور کلی می توان دو شیوه برای طبقه بندی مقاله ها ارائه نمود :

اول طبقه بندی مقاله ها براساس هدف نوشتن

دوم طبقه بندی مقاله ها با توجه به شیوه تدوین (capture-2 و یا به عبارتی ساختار محتوایی ).

طبقه بندی مقاله براساس هدف

با توجه به هدف نوشتن، به طور معمول نویسندگان مقاله ها را برای یکی از دو منظور زیر نگارش می نمایند. در صورت استخراج مقاله از پایان نامه باید به نمره پژوهش به هر یک از انواع زیر توجه گردد:

  • ارائه به سمینارهای علمی
  • چاپ در نشریه ها ( مجله ها، روزنامه ها ، فصل نامه ها و یا ماه نامه ها و…)

تدوین مقاله برای سمینارهای علمی

یکی از راههای توسعه ، اشاعه و ترویج علم برگزاری همایش ها و گردهمایی های علمی است که بیشتر با موضوع خاص و توسط برگزار کنندگان خاص در یک زمینه علمی برنامه ریزی ، اجرا و هدایت می شود. برگزار کنندگان در اولین قدم ضمن تشکیل کمیته های علمی و اجرایی به تدوین محورهای همایش اقدام می کنند و سپس به انتشار پوستر، بروشور و اطلاع رسانی برای فراخوان مقاله می پردازند. این قسمت از مهم ترین گامهای برگزاری همایش های علمی می باشد زیرا اطلاع رسانی دقیق و به موقع و با یک زمان بندی صحیح به شرکت متخصصان و ارائه مقالات ارزشمند کمک می نماید . بسیاری از همایش ها از طریق برگه های ثبت نام فرصتی را فراهم می آورند تا محققان و صاحبان مقاله ها در همایش شرکت نمایند وهمایش ها به طور معمول در اولین قدم چکیده ی مقاله ها را دریافت می کنند. نویسندگان باید در نوشتن مقاله از اصول علمی تبعیت کنند تا به دلایل فنی، مقاله ازسوی هیأت داوران پس از ارزیابی مقاله ها با توجه به اهمیت علمی آنها به یکی ازچند شکل زیر اقدام به پذیرش یا رد مقاله می نمایند؛

  • پذیرش مقاله برای سخنرانی و چاپ اصل مقاله در مجموعه ی مقاله های همایش .
  • پذیرش مقاله برای سخنرانی و چاپ خلاصه مقاله در مجموعه ی خلاصه مقاله ها .
  • پذیرش مقاله به عنوان پوستر و چاپ خلاصه مقاله در مجموعه ی خلاصه مقاله ها.
  • پذیرش مقاله تنها برای سخنرانی .
  • پذیرش مقاله تنها به عنوان پوستر
  • رد مقاله به دلایل فنی و تخصصی .

سخنرانی علمی

مقاله ای که برای سخنرانی علمی پذیرش می شود ، خواه در مجموعه مقاله ها به صورت خلاصه و یا کامل چاپ شود و یا چاپ نشود ، باید دارای ویژگی های عمومی و اختصاصی باشد. ویژگی های اختصاصی مقاله ای که به صورت سخنرانی تهیه می شود، عبارتند از :

  • با توجه به اهداف و محورهای همایش تهیه شده باشد.
  • با توجه به معیارها و اصولی که از سوی کمیته ی علمی همایش معین می گردد ، تهیه شده باشد.
  • ویژگی های مخاطبان را در نظر بگیرد.

برای تهیه و ارائه یک مقاله علمی ( پژوهشی یا مطالعاتی ) به صورت سخنرانی ، بهتر است موارد ذیل مورد توجه قرار بگیرد :

  • پیش نویسی از مقاله را تهیه نمایید.
  • از چند نفر از همکاران و متخصصین بخواهید که مقاله ی شما را بخوانند و نقد کنند .
  • زمان لازم برای ارائه مقاله را بادقت تعیین نمایید. ( در همایش ها مدت زمان ارائه مقاله تعیین می شود.)
  • تعداد مدعوین را پیش بینی کنید .
  • بر محتوای مقاله تسلط پیدا کنید تا در هنگام ارائه ی مقاله کم تر به نوشته ها وابسته باشید و بیشتر با مخاطبان ارتباط برقرار کنید . علاوه بر این کمتر دچار اضطراب می شوید.
  • قبل از ارائه مقاله و سخنرانی ، محل سخنرانی و همایش را بازدید نمایید تا از کم و کیف و چگونگی ارائه ی مقاله آگاه شوید.
  • چند دقیقه پیش از ارائه ی مقاله در سالن همایش حضور یابید تا ضمن آشنایی با مدعوین و سخنرانان ، بیشتر بر جلسه و بر خود مسلط شوید.
  • سعی کنید بخش ها یا قسمت های مهم مقاله ی خود را به صورت اسلایدهای رایانه ای (power point) و یا طلق شفاف و یا استفاده از هر وسیله دیداری – شنیداری دیگر تهیه نمایید تا بهتر بتوانید سخنرانی نمایید.
  • چنانچه وقت ارائه ی مقاله کم باشد، بخش های کم اهمیت را حذف نمایید و شرکت کنندگان را دعوت نمایید که اصل مقاله را به شکلی که در اختیار آنان قرار گرفته یا قرار می گیرد ، مطالعه نمایند .
  • وقتی نوبت سخنرانی شما رسید و هیأت رئیسه ی جلسه یا مجری همایش از شما دعوت به عمل می آورد که سخنرانی خود را ارائه کنید ، به چند نکته توجه نمایید:
  • نسبت به جلسه حساسیت نداشته باشید.
  • ذهن و افکار خود را معطوف به جلسه و سخنرانی ننمایید.
  • با اطمینان و آرامش خاطر به سمت جایگاه سخنرانی حرکت نمایید.
  • قبل از شروع به سخنرانی بهتر است مطلب ، خاطره و … و حتی یک جوک را به صورت اختصار برای جلسه مطرح نمایید. این کار هم به شما آرامش می دهد تا سخنرانی خود را بهتر ارائه نمایید و هم توجه حضار را جلب نمایید.
  • سعی کنید با یک نوآوری و رفتارفی البداهه توجه جلسه را به سخنرانی خود معطوف کنید.
  • پیشاپیش خود را برای پاسخ دهی به بعضی از سوالهای احتمالی مربوط به موضوع سخنرانی آماده سازید زیرا در بسیاری از همایش ها فرصت بحث و پرسش و پاسخ نیز فراهم می شود.خود را برای اداره ی یک کارگاه آموزشی نیز آماده نماید. زیرا در بعضی از همایش ها علاوه بر سخنرانی ، کارگاه آموزشی نیز در نظر گرفته می شود که این کارگاه در زمان خاصی در طول همایش برگزار می گردد و علاقه مندان به آن موضوع در این کارگاه شرکت می کنند. کارگاه آموزشی یکی از بخش های جذاب همایش های علمی است.

پوستر علمی

در همایش های علمی ممکن است تعداد مقاله هایی که برای ارائه و عرضه پذیرش می شوند ، چند برابر ظرفیت زمان همایش باشد. به همین جهت کمیته های علمی و تخصصی سعی می کنند تا با توجه به اهمیت ،تعدادی از مقاله ها را به صورت پوستر پذیرش نمایند. پوسترها برای انتقال صریح ، روشن ،جالب توجه و ارزان قیمت اطلاعات به کار برده می شوند . به طور معمول بهترین پوستر ها دارای مشخصات زیر می باشند (احدیان،1369)

  • دارای چند منظور خاصی هستند .
  • دارای پیام های روشن و واضح هستند و هرگز بینندگان را در شک و تردید قرار نمی دهند .
  • دارای رنگ های زنده و معنی دار هستند .
  • به اندازه کافی بزرگ هستند و مشکلی برای دیدن و درک پیام ایجاد نمی کنند. به عبارت دیگر دریک «آن» پیام را منتقل می کنند.

تقسیم بندی پوسترها

به طور کلی پوسترها را به دو دسته تقسیم می کنند؛

پوسترهای یک نظری

پوسترهای چند نظری

capture-3

پوسترهای یک نظری را می توان ورقه یا تابلویی دانست که روی آن جمله ای نوشته شده باشد که با یک نظر قابل خواندن و درک باشد ، بدون آن که نیازی به توضیح شفاهی در آن باشد. پوسترهای چند نظری آنهایی هستند که خواندنشان احتیاج به صرف وقت دارد ولی در هر حال نیازی به توضیح شفاهی ندارد.

به پوسترهایی که در همایش های علمی پذیرفته می شوند ، پوسترهای علمی از نوع چند نظری گفته می شود .این پوسترها برای جلب توجه ، القای ایده و تشویق بینندگان به انجام کار ویژه مورد استفاده قرار می گیرند و مهم ترین اختلاف آنها با پوسترهای نظری صرف وقت بیشتر برای درک منظور تهیه کننده ی آنهاست.

اصولی که درتهیه پوسترها باید مورد توجه قرار داد:

  • خلاصه بودن؛ یک پوستر بایستی به صورت خلاصه تهیه شود تا ظرف مدت زمانی کوتاه بتوان آن را قرائت کرد. بنابراین حروف به کار رفته در آن باید خوانا و درشت باشد، به گونه ای که از فاصله ی نسبت دور خوانده شود. بنابراین سعی شود که مطالب به صورت خلاصه تهیه گردد تا خواندن و درکش آسان تر شود.
  • سادگی؛ سادگی خود نوعی زیبایی است. هر چه پوستر ساده تر باشد منظور و مقصود را بهتر بیان می کند.
  • تازگی؛ پوسترها باید بدیع ، جالب و نو باشند واین تازگی شامل کلیه ی عناصر و جنبه های پوستر هم چون کلمه ها ، جمله ها ، طرح ها و روابط بین عناصر تشکیل دهنده ی آن می شود.
  • طرح؛ بیشتر خوانندگان به طرح و نقاشی توجه می کنند.در صورت استفاده از طرح و نقاشی به صورت حساب شده ، بهتر می توانیم به امکان تثبیت مطالب در خاطره ها بیافزاییم. باید از تصاویری استفاده کرد که مرتبط با موضوع باشند و خیلی زود قابل درک باشند . البته بین طرح ، نقاشی و مطالب مندرج در پوستر نباید فاصله ای موجود باشد.
  • تنظیم ؛ نحوه ی قرار گرفتن قسمت های مختلف پوسترها از جمله عنوان ها ،عواملی هستند که در میزان تأثیر گذاری بر بینندگان دخالت فراوان دارد. در هنگام تنظیم پوستر ، هرگز خود رامقید به طرح یک جای آنها نکنید. برای این کار می توانید قسمت های مختلف آن را روی کاغذهای مجزا نوشته و یا نقاشی کرده و سپس با جا به جا کردن آنها بر روی کاغذ اصلی طرح نهایی را پیاده کنید. ایده گرفتن از پوسترهایی که توسط دیگران تهیه و تنظیم شده است به شما کمک زیادی می کند.
  • رنگ ها ؛ رنگ ها همیشه مبین ایده و احساسات هستند و اگر به درستی مورد استفاده قرار گیرند ، تاثیر بسزایی بر روی بیننده می گذارند . هرگز از رنگ به عنوان تزیین استفاده نکنید، اگر چه رنگ ها خود حامل پیامند و هر رنگی نشانه ی خاصی دارد. لذا سعی کنید از رنگ ها در نوشته ها استفاده نمایید اما بهتر است از چند رنگ محدود استفاده نمایید. رنگ های متضاد بهتر پیام را منتقل می کنند. سفیدی زمینه ی پوستر ، رنگ ارزشمندی است که تاثیر زیادی دارد.

نکاتی در نصب پوسترهای علمی

در سمینارهای علمی برای نصب پوسترها مکان های خاصی پیش بینی می شود اما شما هم باید به نکات زیر توجه کنید:

  • پوستر در مکان مناسبی نصب گردد تا از آسیب در امان باشد.
  • ابعاد پوستر حداکثر 100* 150 انتخاب گردد.
  • زمانی برای پاسخ دهی به سوال های بینندگان در کنار پوستر پیش بینی و اعلام شود.
  • میزان تاثیر پوستر بر بینندگان با تعداد آنها در یک مکان رابطه مستقیم دارد. لذا ، پوستر در محلی نصب گردد که تعداد پوستر کمتری نصب شده باشد.
  • پوستر در مکانی نصب شود که حداکثر بیننده و خواننده را داشته باشد.

عناوین یک پوستر علمی

پوستر های علمی به عبارتی مقاله های علمی – پژوهشی هستند که از سوی کمیته های علمی و تخصصی به عنوان پوستر پذیرش می شوند ، این پوسترها از نظر ماهیت پژوهشی بوده وگزارش پژوهشی می باشند که باید به صورت بصری مورد استفاده قرار گیرند. لذا محتوای یک پوستر علمی از قسمت های زیر تشکیل می گردد:

  • عنوان
  • روش تحقیق
  • یافته ها
  • نتیجه گیری

مشخصات و موارد مرتبط با نویسنده(درباره نویسنده)

می توان یک پوستر را به شکل زیر طراحی و ارائه کرد:

capture-4

محاسن شرکت در همایش های علمی ؛

  • ارتیاط و تعامل با سایر اندیشمندان
  • آگاهی از یافته های جدید علمی
  • برخورداری از مزایای معنوی شرکت در همایش .
  • کمک به تولید علم و رشد و اشاعه ی آن.
  • ایجاد انگیزه در فرد برای پیشرفت های علمی .
  • فراهم آوردن فرصتی برای حضور در عرصه ی اجتماع .
  • و…

تدوین مقاله از پایان نامه برای چاپ در نشریه ها

نشریه های مختلف از قبیل روزنامه ها ، هفته نامه ها ، ماه نامه ها و فصل نامه ها با توجه به ماهیت خاصی که دارند و زمینه ای که در فعالیت می نمایند ، اقدام به چاپ مقاله در عرصه های پژوهشی ، ادبی ، فرهنگی ، علمی ، سیاسی ، جغرافیایی، پزشکی و … می نمایند . این نشریه ها از نظر زمینه و هدفی که در آن فعالیت می کنند با یکدیگر کاملا متفاوت بوده و لذا مقاله هایی هم که برای این نشریه ها تدوین و ارسال می شوند از نظر بار ارزشی و علمی که دارند و نیز از نظر تدوین با یکدیگر تفاوت های اساسی دارند.

انواع نشریه

به طور کلی نشریه های علمی را می توان به شرح زیر طبقه بندی نمود:

الف – نشریه های علمی – پژوهشی . این نشریه ها دارای ارزش علمی خاصی هستند و مقاله هایی را پذیرش می نمایند که پژوهشی بوده و برخاسته از یک پژوهش علمی باشند . این نشریه ها که بیشتر به صورت فصل نامه تدوین و انتشار می یابند، از سوی معاونت پژوهشی وزارت علوم ، تحقیقات وفناوری مجوز انتشار دریافت می کنند و کمیته ای خاص تحت عنوان کمیسیون بررسی نشریه های علمی کشور بر انتشار آنها نظارت دارند . این نشریه ها دارای یک کمیته ی علمی می باشند که مقاله های دریافت شده را ارزیابی و در زمینه رد یاپذیرش مقاله ها اظهار نظر می نمایند.

در این نشریه ها ، یافته های دسته اول علمی چاپ می شوند .اعتبار این نشریه ها به داوری تخصصی و ارزش آن به نمایه شدن است.مقاله هایی که در این نشریه ها نشر می شوند را می توان به مقاله ی کاملا پژوهشی ،مقاله کوتاه پژوهشی، راهبردهای پژوهشی ، مقاله ی مروری و مقاله ی خبری کوتاه تقسیم نمود.

ب – نشریه های پژوهشی – آموزشی . این نشریه ها مبادرت به چاپ مقاله هایی می کنند که این مقاله ها؛

  • گره گشای مسائل آموزشی باشند.
  • نظریه ی علمی پیچیده را شرح و توضیح دهند تا بهتر مورد استفاده قرار گیرند.
  • به نقد و نظر کتاب ها و مقاله های جدید بپردازند .
  • راه کارهای جدیدی ارائه کنند.

ج – نشریه های علمی – ترویجی . این نشریه ها مطالب و مقاله هایی  را چاپ و منتشر می کنند که :

  • منابع و مراجع غیر قابل دسترسی را تشریح نمایند .
  • حاوی مطالب غیر رایج و اشاعه ی سوغات های علمی – ادبی و هنری باشند.
  • به شرح مفید آزمایشهای علمی و فنی بپردازند که مستقیم در کتاب ها و مقاله ها موجود نباشند .
  • اخبار علمی ، خلاصه ای از همایش ها ، کتابها ، نشریه ها ، اثرها و دیسکتها را منتشر نمایند.

د- نشریه های ترجمه ای . مقاله هایی را چاپ می کنند که ترجمه ی مقاله های انتخابی  مفید و جدید باشند که به زبانهای گوناگون دنیا منتشر شده اند و حاوی آگاهی ها ، اخبار و ارائه ی روش های مختلف علمی باشند.(موسوی و دیگران،1382)

ه- سایر نشریه های ، انتقادی ، سیاسی ، فکاهی ، اجتماعی و …

و- نشریه های ISI  نشریه هایی هستند که از سوی «موسسه ی بین المللی اطلاعات علمی » تحت عنوان «ISI» طبقه بندی و نمایه سازی می شوند و در پایگاه اطلاع رسانی علمی www.isinet.com قابل رویت و دستیابی می باشند.این نشریه ها دارای اعتبار علمی بالایی هستند و مقاله هایی که در این نشریه ها پذیرفته می شوند نیز از امتیاز علمی بالایی برخوردار می باشند.

«موسسه بین المللی اطلاعات علمی » که با اختصار ISI نامیده می شود، دارای یک بانک اطلاعاتی است که مجله های معتبر علمی جهان را فهرست می کند . شمار مجله های ISI ثابت نیست . یک مجله ممکن است در یک زمان ، از مجله های ISI محسوب شود ، اما به دلیل کاهش بار علمی ، بعدا از فهرست مجله های ISI کنار گذاشته شود. در حال حاضر بیش از 16000مجله ، در فهرست ISI قرار دارند .هر ساله 2000 مجله جدید مورد ارزیابی قرار می گیرد و حدود ده درصد آنها به فهرست ISI اضافه می شوند.(قراباغی،1385)

ISIبودن یک مجله چگونه تعیین می شود ؟ بهترین راه، مراجعه به سایت هایی نظیر تامسون است. زیرا هم چنان که گفته شد، هم تعداد مجله ها زیاد است و هم ISIمحسوب شدن یک مجله ممکن است همیشگی نباشد.

بانک اطلاعات ISIمرکزی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهم ترین مجله های علمی منتشر شده در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می باشد.پر واضح است که منظور از پوشش جامع، فهرست نمودن کل مجله های علمی منتشر شده در جهان نمی باشد چرا که از طرفی مقرون به صرفه نیست و از طرف دیگر تمام مجله های نشر یافته در جهان از استانداردهایISI پیروی نکرده و از غنای علمی لازم برخوردار نیستند. ارزیابی مجله های علمیISIبه طور مستمر و مداوم هر دو هفته صورت می گیرد . ارزیابی کنندگان در حدود 2000 عنوان جدید را سالانه مورد ارزیابی قرار داده  وتنها 10 تا 12% از مجله های علمی ارزیابی شده انتخاب می شوند . هر مجله علمی قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI یک سری مراحل را ارزیابی را پشت سر می گذارند و از جمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانک اطلاعاتیISI ، کمیته علمی منتخب مجله ، تنوع بین المللی مقاله های چاپ شده در آن ، نشر به موقع  مجله و جایگاه نشر آن می باشد .لازم به ذکر است که هیچ یک از این عوامل به تنهایی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی گیرد بلکه با بررسی مجموع عوامل یک امتیاز کلی داده خواهد شد . از جمله مواردی که در ارزیابی مجله مورد توجه قرار دارد، این است که عنوان مقاله ها، چکیده و کلمات کلیدی باید به زبان انگلیسی باشد. هم چنین توصه می شود که منابع نیز به زبان انگلیسی نوشته شود . اگر چه اطلاعات علمی مهم به تمامی  زبان ها به چاپ می رسد اما موارد ذکر شده باید به زبان انگلیسی باشد تا تحت داوری و ارزیابی ISI قرار گیرد زیرا ارزیابی کنندگان مجلات علمی در  ISI نمی توانند عناوین و منابع به کار رفته در مقاله ها را به زبان انگلیسی ترجمه کنند . داوری علمی و تخصصی مقاله های چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشنای علمی از جمله عمده ترین موارد مورد توجه ارزیابی کنندگان می باشد که گویای اعتبارو غنای علمی مجله است (چمنی ،1384)

طبقه بندی مقاله ها با توجه به شیوه های نوین

(ساختار محتوایی)

از نظر تدوین و ساختار محتوایی ، مقاله ها را می توان به شرح زیر تقسیم بندی نمود:

الف – مقاله های ابتکاری یا ابداعی (original) . مقاله هایی هستند که بر مبنای تجربه ها ، معلومات ، احساسات ، افکار و عقاید شخصی نویسنده نوشته می شوند. این مقاله ها جزو منابع دست اول به حساب می آیند (طوسی ،1373) . بسیاری از مقاله های ادبی ، سیاسی و اجتماعی از این دست هستند. این مقاله ها بر مبنای تجربه ها و عقاید فرد شکل می گیرد. لذا این مقاله ها پژوهشی نبوده و فقط یک خلاقیت و ابتکار به حساب می آیند.

ب – مقاله ی علمی . مقاله هایی هستند که حاصل پژوهش و بررسی علمی هستند و می توان پژوهش ها را به دو دسته کلی تقسیم نمود؛

الف- پژوهش های کتابخانه ای (اسنادی )که بر اساس منابع کتوب وچاپ شده ی موجود در کتابخانه و سایر مراکز اطلاع رسانی و علمی  انجام و اجرا می شوند . بر مبنای این پژوهش ها می توان مقاله های مطالعاتی و ترویجی را تدوین نمود .

مقاله های مطالعاتی و ترویجی بر پایه ی جا به جایی ، تلفیق و ترکیب دانش موجود تهیه می شوند و به طور معمول به روشن سازی زوایای مسأله ای کمک می نمایند . ولی ارزش و اعتبار مقاله های پژوهشی را ندارند. این گونه مقاله ها را می توان به مقاله های مروری ، تدوینی، ترجمه ای و تحلیلی تقسیم بندی نمود که مقاله های تحلیلی ارزش و اعتبار علمی بالاتری دارند.

ب- پژوهش های آزمایشی و توصیفی . این پژوهش ها براساس یک طرح تحقیقاتی و به شکل طرح های پژوهشی ، پایان نامه ها  ورساله ها انجام می گیرد.

پژوهش های توصیفی شامل مجموعه روش هایی هستند که هدف آنها توصیف کردن شرایط یا پدیده های مورد بررسی است و آنها را به پنج دسته تقسیم می نمایند؛

تحقیق پیمایشی  تحقیق همبستگی ، اقدام پژوهی ، بررسی موردی ، تحقیق پس رویدادی (علی – مقایسه ای )

تحقیق های آزمایشی آنهایی هستند که به بررسی رابطه ی علت و معلولی میان دو یا چند متغیر اقدام می نمایند و آنها را می توان به سه دسته تقسیم بندی نمود ؛ تمام آزمایشی ، شبه آزمایشی و تک آزمودنی ( سرمد و دیگران ،1381)

بر پایه ی پژوهش های آزمایشی و توصیفی ، مقاله های پژوهشی تدوین می شوند ، بنابراین مقاله هایی هستند که از پروژه های تحقیقاتی استخراج می شوند و به تولید دانش و علم کمک شایانی می کنند. این مقاله ها که بیشتر گزارش های پژوهشی هستند ، نتایج پژوهش های انجام شده را به دنیای علم عرضه می نمایند و جزو منابع دست اول به حساب می آیند.

مقاله هایی که در نشریه های مورد تایید موسسه بین المللی اطلاعات علمیISI پذیرفته شوند ، ارزش علمی بالایی دارند، زیرا از این طریق تحقیق در سطح جهانی مطرح می شود.

جهت کسب اطلاع از انواع نشریه های علمی پژوهشی ، ترویجی ، آموزشی و …می توانید به پایگاه های اطلاع رسانی زیر مراجعه نمایید.

بانک اطلاعات نشریات کشور                                            www.magiran.co

مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران                                  www.irandoc.ac.ir

مرکز ملی تحقیقات علوم پزشکی کشور                               www.nrcms.ir/journlsy

فهرست نشریات مصوب وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری از طریق وب گاه زیر قابل دسترسی است

http://portal.msrt.ir/sites/ravabetomomi/lists/list9/view.aspx

فهرست نشریات مصوب وزارت بهداشت و آموزش پزشکی از طریق وبگاه زیر قابل دسترسی است.

http://www.srlst.com/jminp85.htm

پایگاه اطلاعات علمی وابسته به جهاد دانشگاهی کشور

Scientific Information Database

www.SID.ir

 

جستجوی پایان نامه

جهت جستجوی پایان نامه  یک پژوهشگر باید قادر به جستجوی مطالب و منابع و هم چنین فیش برداری از آنها طریق اینترنت یا سایر منابع اطلاعاتی باشد. از طرف دیگر برای شروع پایان نامه مطالعه پایان نامه های انجام شده و مرتبط بسیار می تواند مفید باشد. بنابراین دانشجویان می توانند ضمن جستجوی منابع اطلاعاتی، به جستجوی پایان نامه های مرتبط نیز مبادرت ورزند تا آشنایی بیشتری با زمینه های تحقیقاتی یافته و ضمنا از دوباره کاری اجتناب ورزند. امروزه ، حیطه ی دانش بسیار وسیع شده و علاوه بر این ابزارهای ذخیره دانش  وجستجوی آنها هم به تبع آن، متنوع و گسترش یافته اند . اگر روزی کتاب و کتابخانه ، مرکزی برای انباشت و ترویج دانش به حساب می آمد ، امروزه امکانات رایانه ای در سطح جهان ، به طور شگفت آوری این مهم را متحول ساخته و کار پژوهشگران را برای جستجوی پایان نامه، مقاله و گزارشات آسان کرده است. بنابراین لازم است که یک دانشمند ، پژوهشگر و یا مقاله نویس علمی قادر باشد از این ابزار معجزه آسا به راحتی استفاده نماید. اینترنت یک بزرگراه ارتباطی است که اطلاعات متنی و نوشتاری مانند  : کتاب، نشریه ، مقاله ، فرهنگ نامه و اطلاعات صوتی وتصویری مانند : فیلم ، سخنرانی ، عکس ، بازی و غیره و خدمات گوناگون دیگری چون امکان مکاتبه و مکالمه  مستقیم و غیر مستقیم، تجارت ، آموزش و تفریح را در اختیار انسان قرار می دهد. سرعت و میزان تولید دانش و اطلاعات  در عصر موسوم به عصر اطلاعات، به اندازه ای است که گفته شده است اطلاعات موجود ، هر 5 سال به دو برابر افزایش می یابد و بر اساس تحقیقی که در سال 2002 انجام شده است هر روز 3/7 میلیون صفحه وب به  شبکه جهانی اینترنت افزوده می شود و اکنون ما با میلیارد ها صفحه ی اینترنتی روبه رو هستیم. اطلاعات موجود در اینترنت ساختاری مانند یک کتابخانه معتبر با نظامی منطقی ندارد و این مسئله باعث سردر گمی کاربران و جستجو گران مبتدی و حتی برخی کاربران نیمه حرفه ای می شود.  از این رو بازیابی بهینه ی اطلاعات مستلزم درک صحیح اینترنت و آشنایی با شیوه های جستجو است.

جستجوی پایان نامه از شبکه جهانی اطلاعات ( اینترنت)

اینترنت به عنوان یک ابزار ، امروزه دسترسی به منابع متنوع اطلاعاتی دانش را تسهیل نموده است. برای دریافت آخرین اطلاعات و دانش موجود از این کتابخانه ی عظیم جهانی ،مقاله نویس باید:

  • روش استفاده از رایانه را بداند
  • بتواند از نرم افزارهای رایانه ای به خوبی استفاده نماید.
  • شبکه ی جهانی اطلاع رسانی ( اینترنت) رابشناسد.
  • موتورهای جستجوی اطلاعات و امکانات آنها را بشناسد.
  • نشانی های (وب سایت ها، یا وبگاه های ) مربوط به موضوع مورد نظر را در پایگاه اطلاع رسانی بداند.
  • واژه های تخصصی مربوط به موضوع و مقاله ی خود را بشناسد.
  • تا حدی به یک زبان بین المللی ( به طور معمول زبان انگلیسی ) مسلط باشد.

چگونگی دریافت اطلاعات از موتورهای جستجو

در اینترنت موتورهای جستجو به ما کمک می کند تا به راحتی موضوع  یا مطالب مورد نظر را در فضایی ( فیلدی ) که برای آن پیش بینی شده است ، جستجو نماییم. کافی است فرد واژه ی تخصصی خود را در فضا ( فیلد ) مربوط  بنویسد و سپس روی گزینه مورد نظر با موش واره ( موس )، فشار وارد نماید . موتور جستجو بلافاصله فعال شده و مطالب و نشانی های مربوط به کلید واژه را در گستره ی موجود جمع آوری و فهرست می نماید.برای جستجوی بهتر مطالب و منابع ، مهم است که فرد جستجو گر روش جستجوی صحیح را بداند و آگاه باشد که مطالب با چه شکل و ساختاری ( فرمت ) در اینترنت ذخیره شده اند و چگونه می توان آنها را پیدا نمود. مهم ترین فرمت هایی که امروزه برای ذخیره ی اطلاعات از آنها استفاده می شود عبارتند از ؛

Adobe Acrobat PDF (PDF)                                   Adobe Postscript (PS)

Microsoft Word (doc)                                           Microsoft Excel (XLS)

Microsoft Power point (PPT)                              Rich Text Format (rtf)

هم چنان که ملاحظه می شود این فرمت ها  هر کدام دارای یک پسوند هستند که به صورت علائم اختصاری و در داخل پرانتز آمده است . این پسوندها را باید به خاطر سپرد ، زیرا برای جستجوی اطلاعات لازم می باشند. به عنوان مثال اگر در جستجوی پایان نامه نیازمند فایل Word هستیم پسوند doc در کنار کلمه کلیدی باید ذکر گردد که فرمت لازم برای اینکار در ادامه برای هر یک از پسوندها ارائه شده است.

(Pdf) – معمولا مقاله ها به صورت pdf در اینترنت ذخیره می شوند و برای استفاده ی آنها باید نرم افزار acrobat reader بر روی رایانه نصب شده باشد. این نرم افزار در بازار رایانه موجود بوده و از طریق اینترنت نیز قابل دریافت است.

چنانچه بخواهید مقاله یا مطالبی را با این پسوند دریافت نمایید ، کافی است کلید واژه ی مورد نظر را درون گیومه قرار دهید تا نتیجه بهتری داشته باشد.

به عنوان مثال :

“search”
“Language Disorder” “pdf”

برای سایر پسوندهای مربوط به فرمت های ذخیره ی اطلاعات می توانید به همین شکل عمل کنید.
(Doc) – این پسوند مربوط به نرم افزار واژه پرداز (word) می باشد . این نرم افزار برای مقاصد نوشتاری و فنی کاربرد دارد و جزو نرم افزارهای کاملا شناخته شده می باشد که یاد گیری آن جزو اولین گام های ضروری مهارت در رایانه است.
(axles) – این پسوند مربوط به پوشه ها یا متونی است که شکل آماری و محاسباتی دارند و با نرم افزار Excel(برنامه صفحه گسترده ) ذخیره و بایگانی شده اند. این برنامه نرم افزاری ویژه ی کارهای آماری و محاسباتی است.
(ppt) – این پسوند مطالبی راجستجو می نماید که به صورت اسلاید ذخیره شده اند . کاربرد نرم افزار power point(ارائه مطلب ) به تصویر کشیدن مطالب به صورت اسلایدهای جذاب و جالب می باشد که در ارائه مطلب و تسهیل انتقال مطلب نقش بسیار مؤثری دارند.
با توجه به پسوندهای ذخیره سازی اطلاعات، به راحتی می توان مطالب مورد نظر را جستجو کرد . علاوه بر پسوندها، جستجو گر مطلب باید کلمه کلیدی ( کلید واژه ) را که می خواهد جستجو نماید را تشخیص داده و بهتر است بداند که این کلمه در کجای صفحه باشد تا نتیجه بهتری داشته باشد . به عنوان مثال کلمه مورد نظر در عنوان متن باشد و یا در هر کجای متن باشد، کفایت می کند و یا این که به دنبال پایگاه های اطلاع رسانی با نشانی های مرتبط با موضوع هم می باشد یا نه.
اگر می خواهد کلمه ی کلید در عنوان صفحه باشد واژه ی « Title» را اضافه نماید و گر نه موتور جستجو این کلمه را در هر جایی که باشد پیدا می نماید و فهرت می کند. اما اگر واژه ی « Title» را اضافه شود ، نتیجه یبهتری خواهد داشت و فقط مطالبی را جستجو می نماید که باعنوان مورد نظر ذخیره شده اند .
هم چنین برای جستجوی پایان نامه یا مقاله بهتر است به کلید واژه ، واژه ی «Article» نیز اضافه گردد تا فقط مقاله ها جستجو شوند.
هر چقدر در محدود کردن و خاص نمودن مطلب مورد جستجو مهارت داشته باشیم ، نتیجه بهتری نصیب ما می گردد.
فایل های تصویری و صوتی نیز با پسوندهای خاص خود در اینترنت ذخیره شده اند ، لذا برای دسترسی به آنها باید پسوندهای مورد نظر را شناسایی نمود.
به طور کلی موتورهای جستجو ، امکاناتی در اختیار جستجو گر قرار می دهند تا به راحتی و به سادگی بتواند مطالب و موضوعات را پیدا نماید. فقط کافی است در زبان مورد نظر مهارت داشته باشیم.
ضمن معرفی چند موتور جستجو ، صفحه هایی از گوگل «Google» به عنوان یکی از موتورهای جستجو که از قوی ترین آنها نیز یم باشد به تصویر کشیده می شود تا با نمای ظاهری آن نیز آشنا شوید.
www.google.com www.yahoo.com
www.excite.com www.altavista.com
www.hotbot.com www.infoseek.com
www.northemlight.com www.parseek.com
موتورهای جستجو هر کدام دارای ویژگی ها و شرایطی هستند که در این نوشتار امکان پرداختن به آنها وجود ندارد و معرفی آنها برای آشنایی بیشتر است. لازم بیادآوری است که موتور جستجوی«parseek» فارسی بوده و مطالب و کلید واژه ها را با زبان فارسی جستجو می نماید. این موتوربرای جستجوی مقاله به زبان فارسی مناسب است اگر چه خدمات دیگری نیز ارائه می کند.
موتور جستجوی گوگل (Google)
کافی است روی نوار Adress نشانی www.gooogle.com را بنویسید و آن را دنبال کنید. بلافاصله اولین صفحه ی موتور جستجوی Google ظاهر می شود ، این موتور جستجو در سال 1998 توسط دو دانشجوی دکترای دانشگاه استنفورد به نام های سرپیچ و سرجی برین طراحی و تأسیس شد.نام گوگل برگرفته از Google به معنای «عدد یک و صد صفر جلوی آن می باشد» که توسط ریاضی دان معروف میلتون سیروتا اختراع شده است. این عدد شعار گوگل است و نشان می دهد که قصد بر این است تا تعداد صفحات خود را به این تعداد برساند . این موتور جستجو نیز به شما امکان می دهد که مطلب یا موضوع خود را نیز با زبان فارسی جستجو نمایید. بنابراین جستجوی پایان نامه فارسی نیز در آن مقدور است.

2

جستجوی منابع و اطلاعات علمی با استفاده از گزینه های جستجو گر بسیار کارساز می باشد. این گزینه ها به طور معمول عبارتند از ؛

Web  – با انتخاب این گزینه  می توانید صفحات وب مربوط به موضوع مورد نظر خود را شناسایی نمایید. به عبارتی شما می توانید نشانی پایگاه های جهانی را دریافت نموده ، سپس مطلب و موضوع خود را در این پایگاه ها جستجو نمایید.

Image – با انتخاب این گزینه می توانید تصاویر مربوط به موضوع مورد نظر را جستجو نمایید .

Video- با انتخاب این گزینه می توانید به فایل های تصویری و صوتی دسترسی پیدا کنید.

News – با انتخاب این گزینه می توانید اخبار و رویدادها  را مشاهده نماید.

More  – به شما اطلاعات بیشتری درباره جستجو میدهد.

Advanced search – با انتخاب این گزینه می توانید به جستجوی پیشرفته اطلاعات اقدام نمایید. نمای ظاهری این گزینه پس از انتخاب به شکل زیر است.

3

tools – این گزینه به شما امکان می دهد تا با انتخاب زبان مورد نظر ، مطالب خود را به زبانی که تمایل دارید ، جستجو نمایید.

Field Search – فضای جستجو ( فیلد جستجو ) – کلید واژه ی مطلب یا موضوع مورد جستجو را دراین فضا نوشته و سپس گزینه google search را انتخاب کنید . بلافاصله اطلاعات یا تصویر مربوط برای شما فهرست می شوند و سپس با باز نمودن هر کدام از موارد انتخاب شده ، دسترسی به مطالب امکان پذیر می شود.

جستجوی مطالب از پایگاه های اطلاع رسانی

چنانچه شما از نشانی پایگاه اطلاع رسانی مربوط به موضوع خود را داشته باشید ، می توانید با سرعت بیشتری به اطلاعات مربوطه دسترسی پیدا کنید . امروزه در بازار کتاب . رایانه ، کتابه هایی تدوین وتالیف شده اند که نشانی پایگاه های مربوطه را در اختیار استفاده کنندگان حیطه های تخصصی قرار می دهند.

دانشگاه نیز اقدام به پیوستن به شبکه های جهانی اطلاع رسانی تخصصی نموده اند و امکانات خوبی را در اختیار دانشجویان ، اساتید ، محققان و اهل علم می گذارند : استفاده از نشریه های بین المللی ، استفاده از محتوای پایان نامه ها و رساله های دانشجویی و … از مهم ترین خدماتی است که به صورت رایگان و یا  اشتراک با آن پایگاه علمی در اختیار دانشجویان قرار می گیرد.

از جمله ی این پایگاه ها می توان به شبکه ی اطلاع رسانی رزنت اشاره کرد. شبکه اطلاع رسانی رزنت (Rose-net) بزرگترین شبکه اطلاع رسانی علمی و تخصصی است که در بهمن ماه 1377 با حمایت وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری توسط شرکت رز سیستم راه اندازی شد پیکره اصلی رزنت منابع اطلاعاتی زیر را در دسترس قرار داده است. در این منبع اطلاعاتی امکان جستجوی پایان نامه، مقاله، استانداردها و … وجود دارد.

  • پایگاه اطلاعاتی (Databases) شامل حدود 700 عنوان پایگاه اطلاعاتی معتبر دنیا.
  • مجله های الکترونیکی (Electronic journals) دسترسی به حدود 6000 مجله الکترونیکی
  • منابع تمام متن و تمام تصویر( Full Text / full image)دسترسی به بیش از 10000 مجله الکترونیکی تمام متن/ تمام تصویر
  • مراجع الکترونیکی (E- references ) شامل پایان نامه ها ، استانداردهای ملی و واژه نامه ها وگزارشات آماری و تجزیه و تحلیل های تجاری .
  • منابع مدیریت دانش ( Knowledge Management) دسترسی به منابع اینترنتی از طریق ورودگاه ها یا راهنماهای تخصصی .

نشانی پایگاه از طریق www.Rose-net.co.ir/  قابل دسترسی است.

نشانی بعضی از این پایگاه ها ی اطلاع رسانی را در زیر ملاحظه می نمایید . تعدادی از این پایگاه ها توسط رزنت پشتیبانی می شوند .

http://isiknowledge.com/

http://infotrac.galegroup.com/itweb/iazukb

http://journals.iop.org/

http://proquest.umi.com/login/

http://portal.acm.org/dl.cfm

http://xtra.emeraldinsight.com/Insight/

http://217.154.120.6/CABDIRECT/select-database.nsp

http://www.ams.org/mathscinet/

http://www.csa.com/htbin

http://www.daneshyar.org/

http://www.emeraldinsight.com/

http://www.engineeringvillage.org/

http://www.iingroups.com/idl/

http://www.informaworld.com/

http://www.sciencedirect.com/

http://www.scopus.com/scopus/home.url

http://www.springerlink.com/home/main.mpx

http://www.oxfordjournals.org/

http://www.3interscience.Wiley.com/browse/?type=BOOK

مراحل نوشتن پایان نامه

در این قسمت می خواهیم راجع به مراحل نوشتن پایان نامه و مدیریت زمان در  مراحل نوشتن پایان نامه صحبت کنیم. در بخش های زیر نکات مهم در مورد نگارش پایان نامه، نقطه شروع پژوهش، فرمت پایان نامه  و … بحث شده است.

نکات مهم برای شروع نگارش پایان نامه

تکنیک های طلایی پایان نامه نویسی

متن پایان نامه

فصول پایان نامه

فرمت پایان نامه کارشناسی ارشد

آمادگی برای سخنرانی و جلسه دفاع

 در اینجا به برخی از مشکلات رایج می پردازیم و برای پیشگیری از آن توصیه هایی مطرح می کنیم . هدف ما دراین بخش  این است که به شما کمک کنیم مراحل انجام پژوهش و مراحل نوشتن پایان نامه را پیش بینی و برنامه ریزی کنید تا با مشکلات کمتری روبه رو شوید.

اولین مسئله این است که چگونه زمان را به درستی مدیریت کنیم . آلبرت اینشتین(1974)زمان را چنین تعریف می کند: رخ دادن رویدادها در یک توالی .از این تعریف چنین بر می آید که استفاده ی کارآمد از زمان یعنی مدیریت رویدادهای متوالی به طور کارآمد. اما منظور از «کارآمد»(effective)چیست؟

عبارت مترادف آن ممکن است «دست یابی به نتایج »دلخواه باشد.مدیریت کارآمد رویدادها یعنی سازمان دهی امور به نحوی که نتایج دلخواه به دست آیند . چون بیشتر فعالیت های زندگی ، به ویژه طرح های پژوهشی ، شامل زنجیره ای از رویدادها هستند ، مدیریت کارآمد زمان یعنی مدیریت کارآمد رویدادها و رسیدن به هدف که همان تکمیل پایان نامه یا رساله است.

اهداف را تعیین کنید

تعیین هدف ، شروع موفقیت آمیز پژوهش است. اهداف دقیق ، ویژگی های مشترکی دارند . هدف های دقیق بیان می کنند « چه موقع » به «چه چیزی» می رسید . برای این که هدف ، اثر بخشی بیشتری داشته باشد ، باید بر اساس رفتار اندازه پذیر(Measurable behavior)تعریف شود.مثلا «من رساله ام را در 30 دی ماه تمام می کنم» یا « تا اول آبان مجوز اجرای پرسشنامه را می گیرم».

دشوارترین بخش تعیین هدف ، تصمیم گیری درباره ی « زمان» رسیدن به هدف است. گاهی دیگران برای شما زمان تعیین می کنند. مثلا اغلب دانشجویان خارجی که دولت هزینه ی تحصیل آن ها را می پردازد باید در زمان مقرر، تحصیل خود را به پایان برسانند وبرای انجام وظیفه به کشور خود برگردند. روشن است که این روش ، سخت گیرانه تر از روشی است که پس از گذشت مدت زمان مشخص ، حمایت مالی از دانشجو را قطع می کند. روش دوم نیز سخت گیرانه تر از روشی است که محدودیتی برای پایان تحصیل دانشجو تعیین نمی کند . بنابراین اگر ناچارید پایان نامه یا رساله را در زمان مشخصی تمام کنید باید به دقت برنامه ریزی کنید و زمان را به درستی مدیریت کنید.

کارها را زمان بندی کنید

پایان نامه یا رساله را مانند یک پروژه بزرگ در نظر بگیرید. در این پروژه بزرگ ، گام ها یا پروژه های کوچکتری وجود دارند که با انجام آن ها می توانید پروژه بزرگ را تمام کنید. می توانید گام های کوچک و توالی آن ها را به دقت مشخص کنید و در نتیجه ، به راحتی آن ها را مدیریت کنید . حال چگونه می توانیم گام های کوچک را مشخص کنیم؟

ابتد ا به کارهایی که باید انجام دهید فکر کنید. به قواعد رسمی و غیر رسمی توجه کنید . اگر قواعد را نمی دانید ، همین حالا آن ها را یاد بگیرید. فهرست کارهایی را که باید انجام دهید بر روی کارت های« 1510» بنویسید. جملات را به صورت امری بنویسید نه خبری . مثلا بنویسید :« آزمودنی ها را انتخاب کن »، «نسخه های صحافی شده را به کتابخانه تحویل بده ».چرا باید جملات را به صورت امری بنویسیم؟ چون بیان جملات به صورت امری نشان میدهد شما مسئول انجام کار هستید . این دو جمله را باهم مقایسه کنید:«آزمودنی ها را انتخاب کن» و « آزمودنی ها باید انتخاب شوند». اولین جمله دقیقا به شما نشان می دهد چه کاری باید انجام دهید. دومین جمله ، خبری است:آزمودنی ها باید انتخاب شوند ، چه خبر جالبی! شیوه ی سخن گفتن بر چگونگی رفتار ما تاثیر می گذارد. زبان قاطع با رفتار قاطع همراه است. میزان تاکید را دراین دو جمله  مقایسه کنید :« سعی کن آزمودنی ها را انتخاب کنی » و « آزمودنی ها را انتخاب کن » . هدف ای خود را به صورت روشن بیان کنید و حتما آن ها را اجرا نمایید . بیان جملات امری نشان می دهد که شما مسئول انجام کار هستید و در نتیجه ، انگیزه ی بیشتری پیدا می کنید.

ما معمولا دانشجویان را وادار می کنیم فهرستی از اهداف را تعیین کنند. دانشجویان برای اینکه بتوانند رساله ی خود را بنویسند باید فهرستی از گام های متوالی را انجام دهند . بسیاری از دانشجویان ، فهرست گام ها را مفید می دانند زیرا همه ی فرایند انجام پایان نامه یا رساله را عملیاتی می کند . ما برای تعداد یا توالی گام ها محدودیتی قائل نمی شویم.معمولا دانشجویان را تشویق می کنیم گام های کوچک و دست یافتنی تهیه کنند ، اما آن ها از نظر انتخاب تعداد و اندازه ی گام ها بسیار متفاوت عمل می کنند. برخی دانشجویان هدف های بزرگ تعیین می کنند، مثل «پروپوزال را بنویس » در حالی که برخی دیگر هدف های کوچک تری تعیین می کنند ، مثل « چهارچوپ اولیه ی پروپوزال را بنویس »، «پنج صفحه ی اول پروپوزال را بنویس » یا «اولین پیش نویس را به استاد راهنما بده ».

دو روش برای مرتب کردن گام ها وجود دارد: زنجیره سازی وارونه یا رو به عقب و زنجیره سازی رو به جلو . در زنجیره سازی وارونه از گام آخر شروع می کنید(مثلا تحویل نسخه های صحافی شده به کتابخانه ) اما در زنجیره سازی رو به جلو از گام اول شروع می کنید. این بهترین روش برای برنامه ریزی مراحل انجام پژوهش است، به ویژه اگر ناچار باشید در زمان مشخصی پژوهش را تمام کنید. اگر مشخص کردن گام های کوچک برای کل رساله سخت است، هدف های متوسط انتخاب کنید (مثلا تاییدیه پروپوزال را بگیر )و سپس هدف متوسط را به گام های کوچک تجزیه کنید.

ما فهرست گام ها را از 6 تا 46 در نظر می گیریم. در برخی روش های ابتکاری ، فهرست گام ها به صورت نمودار گردشی تهیه می شود و بسته به نتایجی که به دست می آید مسیرهای متفاوتی در نظر گرفته می شود . برای مثال ، یکی از دانشجویان به این صورت نمودار گردشی تهیه کرده بود :« دفاع از رساله را با موفقیت انجام بده ». اگر جواب مثبت است با همسر و خانواده به اروپا سفر کن ، اگر جواب منفی است از طریق آگهی روزنامه ، درخواست کمک کن ! در همه ی مراحل انجام پایان نامه یا رساله ، کمی سبک سری و شوخ طبعی می تواند کمک زیادی بکند!

هنگامی که فهرست کارهای ضروری برای انجام پروژه را تهیه می کنید ، هر کار را مانند یک هدف در نظر بگیرید. همان طور که گفتیم هر گام را به صورت یک هدف بنویسید . این هدف شامل رفتارهایی است که باید انجام شوند و مهلت زمانی که باید  کارها به پایان برسند. اگر تاریخ پایان پروژه را مشخص کنید به آسانی می توانید مدت زمان هر گام را برآورد کنید.

زمان رسیدن به هدف ها و گام ها را واقع بینانه برآورد کنید. بیشتر دانشجویان زمان های رسیدن به هر هدف را کم برآورد می کنند. اگر حتی در نوشتن مطالب بسیار سریع باشید و پیشینه ی پژوهش را نیز جمع آوری کرده باشید ممکن است استاد راهنمایتان دو تا شش بار پیش نویس پیشینه و روش پژوهش را بخواند و ایراد بگیرد که وقت زیادی می گیرد یا ممکن است مدت زیادی طول بکشد تا اعضای گروه ، پروپوزال را بخوانند . در برنامه ریزی زمانی با خودتان صادق باشید  که چه کاری را در چه زمانی می خواهید انجام دهید. در برنامه ریزی زمانی، سایر افراد را نیز به حساب آورید ( مثل استاد راهنما، هیأت بررسی سازمانی ، همکاران پژوهش ). اگر نمی توانید زمان هر گام و ترتیب گام ها را به درستی تعریف کنید از سایر دانشجویان یا استاد راهنما کمک بگیرید.

جدول پیشرفت کار تهیه کنید

هنگامی که برای هر یک از گام های پایان نامه یا رساله ، زمان واقع بینانه تعیین کردید می توانید جدول آن را تهیه کنید. روش های متعددی برای این کار وجود دارند. می توانید از نمودار گانت(Gantt) یا تحلیل های پیچیده تر مثل « فن ارزیابی و بررسی برنامه »(PERT) استفاده کنید. این ابزارها ، ساختارهایی هستند که به برنامه ریزی کمک می کنند. مثلا نمودار گانت ، فهرست تکالیف و زمان انجام هرتکلیف را نشان می دهد. بسیاری از نرم افزارها ی برنامه ریزی پروژه ( مثل MsprojectTM ) می توانند در برنامه ریزی کارها به شما کمک کنند . این ابزارها از نظر پیچیدگی و دقت ، تفاوت زیادی با هم دارند . نوع ابتدایی ابزارها شامل نمودارهای زمانی ساده است و نوع پیچیده ی آن ها شامل برآورد هزینه ها ، بررسی احتمال اتمام پروژه و غیره است. احتمالا استفاده از نمودار گانت یا نمودار زمانی ساده کفایت می کند ،مگر اینکه بر نرم افزارها ی برنامه ریزی پروژه مسلط باشید یا علاقه زیادی به یادگیری این نرم افزارها داشته باشید. می توانید نمودار خالی گانت را از فروشگاه های نوشت افزار تهیه کنید. جدول 1-3 بخشی از نمودار گانت را نشان می دهد. هر یک از فعالیت ها یا گام ها را به ترتیب در سمت راست نمودار بنویسید . در بالای نمودار ، واحد های زمانی (روز،هفته ، ماه ) را برای برنامه ریزی گام ها مشخص کنید. پیکان ها  نشان می دهند هر فعالیت چه موقع شروع و چه موقع تمام می شود  . فعالیت هایی که در یک زمان خاص انجام می شوند با علامت  و گاهی نیز با علامت مثلث نشان داده می شوند. همان طور که در نمودار می بینید ، فعالیت شماره 1 در ابتدای هفته ی اول شروع می شود .و تا پایان همان هفته ادامه می یابد . فعالیت شماره 3  (واگذاری تصادفی آزمودنی ها به گروه ها ) در پایان هفته ی اول به صورت یک باره انجام می شود . فعالیت شماره 9 ( مشاهده ی مستقیم ) در طول هفته های چهارم و هشتم انجام می شود . از این نمونه می توان فهمید که برخی از رویدادها باید پیش از رویداد دیگر رخ دهند و برخی رویدادها همزمان اتفاق می افتند، یعنی همپوشی دارند  .

نمایش گام های پیشرفت کار و مدت زمان انجام هر گام، شما را از زمان تکمیل پروژه مطلع می کنند.   این نمودار نشان می دهد تکالیفی که باید برای انجام پروژه انجام دهید به هم پیوسته اند و کل فرایند انجام کار روشن تر می شود. همچنین می توانید از این ابزار و سایر ابزارها استفاده کنید تا روند پیشرفت کار خود را توضیح دهید. به ویژه این توضیحات ، زمانی مفیدند که می خواهید روند پیشرفت کار را برای کسانی که خارج از دانشگاه هستند و در انتخاب آزمودنی ها به شما کمک می کنند تشریح کنید . نمودار نه تنها دقیقا بیان می کند که می خواهید چه کار کنید ، بلکه به اعضای شورا نشان می دهد درباره ی همه چیز به خوبی فکر کرده اید .

مزیت دیگری که هر نرم افزار ساده ی برنامه ریزی دارد این است که می توانید بلافاصله پیامد تغییر برنامه های خود را ببینید . اگر با برنامه ی صفحه گسترده (Spreadsheet) آشنا باشید می دانید وقتی یک متغیر در مجموعه ی داده ها تغییر کند محاسبه ی دوباره ی مقادیر مرتبط با آن متغیر نیازمند توانایی بسیارزیادی است. فرض کنید تصمیم گرفته اید در میانه ی انجام پروژه به مدت یک هفته به تعطیلات بروید و قبلا آن را پیش بینی نکرده اید . عمه ی شما تصمیم گرفته است برای مسافرت به جزایر هاوایی برود و فکر می کند شما تنها کسی هستید که می توانید او را همراهی کنید ( البته او هزینه سفر شما را نیز می پردازد) . این سفر چه تاثیری در پروژه شما خواهد داشت ؟آیا به سادگی می توان برنامه ی کاری را یک هفته به عقب برگردانیم ؟ یا مساله پیچیده تر است چون برخی کارها باید به طور موازی انجام شوند و به هم وابسته اند ؟

وقتی برنامه ریزی می کنید به یاد داشته باشید برنامه باید انعطاف پذیر باشد. برخی مشکلات ممکن است شما را وادار کنند برنامه های خود را در حین اجرای پروژه تغییر دهید . باید انتظار تغییر برنامه را داشته باشید . ممکن است هنوز ندانید چگونه زمان انجام کارها را تغییر دهید . نرم افزار برنامه ریزی به شما کمک می کند تاثیر چنین تغییراتی رابر کل پروژه ارزیابی کنید. با برنامه ریزی می توانید از مشکلات پیشگیری کنید.

ممکن است بپرسید این همه توضیح درابره ی برنامه ریزی ، جدول زمانی ، نمودارها و غیره برای چیست. پاسخ این است که با کمی برنامه ریزی می توان از وقوع مشکلات بزرگ پیشگیری کرد. اگر ابتدا برای شناسایی ، ترتیب گام ها و زمان بندی آن ها کمی وقت صرف کنید بعدها از تلف شدن وقت و ناکامی  جلوگیری می کنید. ما به تجربه می دانیم دانشجویانی که هر روز زمانی را برای انجام رساله ی خود برنامه ریزی کرده اند سریع تر پروژه را تمام می کنند و کمتر اذیت می شوند.داستان قدیمی درباره ی مسابقه ی لاک پشت و خرگوش را به یاد بیاورید . چه کسی برنده ی مسابقه شد؟ در مورد رساله نیز همین وضعیت مصداق دارد.

علاوه بر این ، برنامه ریزی زمانی برای رساله باعث می شود در زندگی روزمره ی خود نیز از این برنامه ریزی استفاده کنید. همچنین اگر برنامه ریزی کنید و به آن عمل نمایید نشانه ی این است که همه ی گام ها و مراحل پژوهش را می شناسید که در این صورت ، بخش عمده ی کار را انجام داده اید و حالا وقت آن است که هر مرحله را طبق برنامه انجام دهید. بهتر است گام ها به اندازه ای باشند که بتوانید در یک روز یا حداکثر یک هفته آن ها را انجام دهید.

زمان بندی طرح پژوهشی مهارت های اجتماعی کودکان

فعالیت هفته 1 22 33 44 55 66 77 88 99
1.سنجش کودکان در کلاس
2.انتخاب کودکان و هم بازی های دلخواه آن ها
3. واگذاری تصادفی آزمون ها به گروه ها ×
4. مصاحبه با هم بازی های دلخواه کودکان
5. تهیه فرم مصاحبه ××
6. مصاحبه با کودکان
7. تعیین رفتارهای مورد نظر ××
8. تهیه برنامه مداخله ی آزمایشی ××
9. مشاهده مستقیم
10. اجرای مداخله ی آزمایش
11. تکرار سنجش کودکان در کلاس

نتایج را حتما درقالب اصطلاحات رفتاری بیان کنید. مثلا عبارت « پنج مقاله را بخوان » بهتر از این عبارت است:« دو ساعت برای خواندن مقاله ها وقت بگذار.» عبارت « پنج مقاله را بخوان و رئوس مطالب آن ها را یادداشت کن » از هر دو عبارت بالا نیز بهتر است. نکته مهم این است که به برنامه عمل کنید و گام ها را به ترتیب انجام دهید.

وقتی همه ی گامها رابرنامه ریزی کردید دیگر نگران نباشید . اکنون ، تنها کاری که باید انجام دهید این است که طبق برنامه ی زمانی یا روزانه ، فعالیت ها را انجام دهید. این کار شبیه به یک جوک قدیمی است که می گوید :” سوال : چطور می تونی یک فیل رو بخوری ؟ جواب : با یه گاز ” دقیقا باید به همین شیوه پروژه را انجام دهید . یکی از ما نویسندگان کتاب  تصمیم گرفت برای نوشتن فصل های مربوط به خودش ، هرهفته پنج صفحه از کتا ب را بنویسد و با اجرای دقیق برنامه توانست هر ماه یک فصل را بنویسد و کتاب را طبق برنامه ی زمان بندی شده  تمام کند.

یک از دانشجویان ما در ابتدای هر ترم همه ی کلاس ها ، مطالعات ، نوشتن مقاله ها و پروژه های کلاسی خود را برنامه ریزی می کرد. او برای هر روز خود برنامه ریزی می کرد . وقتی سایر دانشجویان از او می پرسیدند با وجود چنین برنامه ی محدود کننده ای چطور می تواند زندگی کند پاسخ داد برخلاف آنچه که شما فکر می کنید آزادی عمل زیادی دارم . او اکنون نیازی ندارد به این فکر کند چه کارهایی باید انجام دهد و نگران باشد که آیا کارها انجام می شوند . می تواند از زمان خود بهتر استفاده کند و حتی به طور برنامه ریزی شده تفریح کند و می داند اگر دقیقا مطابق برنامه عمل کند همه ی کارها انجام خواهند شد . این روش برای همه کارایی ندارد اما پیام روشنی دارد: وقتی می دانید چه کارهایی  باید انجام دهید و طبق برنامه عمل می کنید ، وقت خود را با خوش گذرانی های بیهوده تلف نمی کنید.

نکته دیگری که باید به یاد داشته باشید این است که وقتی برنامه ریزی می کنید باید روابط اجتماعی نیز وقت اختصاص دهید . برقراری تعادل بین فعالیت های حرفه ای و زندگی شخصی  کار آسانی نیست . وقت گذاشتن برای سلامت شخصی ، دوستان و خانواده مهم است اما باید طوری برنامه ریزی کنید که بتوانید رساله را طبق برنامه پیش ببرید.زمان بندی و برنامه ریزی افراطی ممکن است راهی برای فرار از کار باشد. اهمال کاری و اجتناب احتمالا باید جزء بیماری های روانی باشند که در راهنمای تشخیصی و آماری بیماری های روانی (1994 DSM) آمده اند. اهمال کاری و اجتناب مانع تکمیل پایان نامه و رساله می شوند .

گاهی از برخی چیزها اجتناب می کنیم . اهمال کاری و اجتناب اگر به صورت افراطی باشند مانع تمام شدن پروژه می شوند. بنابراین برای غلبه بر اهمال کاری و اجتناب باید از این قاعده پیروی کنید:

در همه ی کارها می توان تنبلی و اجتناب کرد به جز پایان نامه یا رساله. این قاعده را درشت بنویسید و روی دیوار بچسبانید.می توانید این قاعده را هر روز به خود یاد آوری کنید . برخی دانشجویان ما این توصیه را در ذهن خود نگه می داشتند و اهداف خود را هر روز به در یخچال یا روی کامپیوتر می چسباندند تا آن ها را فراموش نکنند.

اگر از توصیه هایی که در ابتدای همین فصل مطرح شده اند پیروی کنید می توانید بر اهمال کاری و اجتناب غلبه کنید . اگر پروژه را به گام های کوچک تقسیم کرده اید ترتیب گام ها را نیز مشخص نموده اید و برای هر کدام از گام ها مهلت زمانی تعیین کرده اید ، زمینه را برای حرکت رو به جلو و تکمیل پروژه فراهم کرده اید . انجام هر گام به شما انرژی می دهد و کاررا به پیش می برد . به این نکته توجه کنید که انجام کارها به شما انگیزه می دهد تا سایر کارها را نیز انجام دهید. در مورد پروژه نیز همین وضعیت حاکم است. با انجام هر کار کوچک در هر روز به نظرمی رسد انرژی برای انجام کارها بیشتر می شود و این انرژی روز به روز افزایش میابد و پروژه را به پایان می رساند.

بیشتر اوقات، اهمال کاری در مرحله ی نوشتن رخ می دهد، یعنی نوشتن پروپوزال و نوشتن نسخه نهایی پایان نامه یا رساله . اگر با وجود برنامه ریزی یا سایر اقدامات نتوانستید بر اهمال کاری غلبه کنید احتمالا در دام جملات زیر گرفتار شده اید:

  1. « نمی توانم کار را شروع کنم . خیلی سخت است.» احساس درماندگی نشانه ی این است که پایان نامه یا رساله را به گام های کوچک تقسیم نکرده اید . از همین امروز شروع کنید و پایان نامه یا رساله را به گام های کوچک و دست یافتنی تجزیه کنید. اگر نمی توانید مطابق برنامه عمل کنید، ابتدا کارهایی را که جذاب ترند و به شما انرژی می دهند انجام دهید.
  2. « نمی توانم روی پایان نامه یا رساله ام کار کنم مگر اینکه وقتم کاملا آزاد باشد و تا تابستان آینده وقتم آزاد نیست.»این یک توجیه خلاقانه برای به تعویق انداختن کار است. واقعیت این است که حتی با اختصاص دادن کمی وقت می توانید کار را پیش ببرید . یعنی حتی نمی توایند هفته ای سه ساعت روی پایان نامه یا رساله کار کنید؟ می توانید با کار مداوم ( هر چند آهسته) پایان نامه یا رساله را تمام کنید.

طوری برنامه ریزی کنید تا اوقاتی که عملکرد مغزی بهتری دارید تکالیف دشوارتر را انجام دهید. تکالیف ساده تر را زمانی انجام دهید که احتمالا خسته هستید یا ذهنتان کاملا متمرکز نیست.

  1. « چیز زیادی برای نوشتن ندارم» مطالب کافی مطالعه نکرده ام ، مسئله را به خوبی روشن نکرده ام، یا فرضیه های خوبی تدوین نکرده ام ). این نوعی تفکر کمال گرایانه است:« اگر مطالب کامل نباشند نمی توانم آن ها را بنویسم. ». هیچ پیش نویسی برای بار اول کامل نیست . با وجود این که می دانید مطالب کامل نیستند آن ها را بنویسید ، سپس پیش نویس ها را اصلاح کنید.

تردید در توانایی های شخصی ، مشکل جدی تری است:« خیلی باهوش نیستم، هیچ وقت نمی توانم کارها را تمام کنم ، نمی توانم رضایت استاد راهنما را جلب کنم ، بالاخره استادم می فهمد که من متقلب و حقه بازم» ( رودستام و نیوتن  ، 2001 ) . این خود گویی ها اعتماد به نفس شما را کم می کنند و باعث  تفکرات و هیجان های منفی در شما می شوند . پایان نامه یا رساله دشوار و چالش انگیز است ، به این معنی نیست که شما کم هوش ، متقلب  یا کم کار هستید . بیشتر افراد هنگام روبه رو شدن با تکالیف دشوار و پیچیده ، چنین افکار وهیجان ها یی دارند که طبیعی است.

  1. برخی افراد یاد می گیرند کارها را انجام ندهند مگر اینکه مهلت انجام کارها درحال اتمام باشد. آن ها تمام شب بیدار می مانند تا مقاله بنویسند ، برای امتحان پایان ترم درس بخوانند ، پروپوزال بنویسند وغیره. این افراد هنگام نوشتن پایان نامه و رساله دچار مشکل بزرگی می شوند زیرا پایان نامه و رساله را نمی توانند در زمان کوتاه تمام کنند. اگر جزء این  دسته از افراد هستید پیشنهاد می کنیم پایان نامه  یا رساله را به بخش های مختلف تقسیم کنید و برای هر بخش ، مهلت زمانی تعیین کنید.ابتدا  پایان نامه و رساله را به بخش های مختلف تقسیم کنید و برای انجام هر بخش ، مهلت زمانی واقعی و دقیق تعیین کنید. شاید در برخی دوره های تحصیلات تکمیلی مهلت زمانی وجود داشته باشد. مثلا در برخی دوره ها ، دانشجویان بالینی نمی توانند بدون تصویب پروپوزال وارد دوره ی کارورزی شوند . اگر در رشته ی شما چنین مهلت زمانی وجود ندارد می توانید به همراه استاد راهنما برای خودتان مهلت زمانی تعیین کنید . مثلا اگر می خواهید برای یک فعالیت علمی درخواست کاربدهید ، استاد راهنما می تواند بگوید فقط پس از جمع آوری و تحلیل داده ها به شما توصیه نامه می دهد. دیگر زمان بندی ها ، مثل زمان گرفتن پذیرش مقاله از کنفرانس نیز می توانند به شما در انجام پروژه کمک کنند.

راه دیگر این است که طبق اصل پریماک (Premack)عمل کنید. پریماک ، روانشناسی بود که این اصل را مطرح کرد. این اصل ساده می گوید ابتدا رفتارهایی را انجام دهید که فراوانی کمتری دارند و سپس رفتارهایی را که فراوانی بیشتری دارند انجام دهید. یعنی مثلا ابتدا روی پایان نامه یا رساله تان کار کنید و سپس به خرید بروید یا بخوابید . این قاعده را در زندگی تان بکار ببرید تا به سادگی پایان نامه یا رساله را تمام کنید:« اول کار ، بعد تفریح»

می توانید پس از انجام هر بخش از پایان نامه یا رساله به خودتان جایزه بدهید . مثلا می توانید پس از تهیه ی پیش نویس نهایی پروپوزال ، به تفریح بروید اماپیش از کامل شدن پروپوزال به سفر نروید . همچنین می توانید از دوستان و نزدیکان خود بخواهید تا شما را تشویق و حمایت کنند. در پایان ، از اعضای خانواده و دوستان بخواهید شما را به ادامه ی کار تشویق کنند . دستاوردهایتان را با دوستان در میان بگذارید تا شما را تشویق کنند. برخی دانشجویان که مشغول نوشتن رساله هستند یک گروه تشکیل می دهند واز پیشرفت یکدیگر حمایت می کنند . دونفر از دانشجویان ما هفته ای  یک بار با هم ملاقات می کردند تا روی رساله شان کارکنند . آن ها به خانه ی یکدیگر می رفتند و به هم کمک می کردند . دانشجوی دیگری در یک گروه اینترنتی « حمایت از رساله» عضو شده بودکه به او کمک می کردعادت اهمال کاری را کنار بگذارد . هشدار می دهیم که این گروه ها باید پیشرفت های کار را تشویق کنند نه این که پیشرفت نکردن کار را توجیه کنند و اعضای گروه ، یکدیگر راتسکین دهند!

می توانید نمودار پیشرفت کارتان را روی در یخچال بچسبانید تا اعضای خانواده آن را ببینند و شما را تشویق کنند .

هنگام نوشتن رساله ممکن است مشکلات دیگری به وجود آیند و پیشرفت کار را دشوار کنند. بسیاری از دانشجویان به کمک دوستان ، استادان ، همسالان و مقاله هایی  مانند مقاله  حاضر می توانند بر این مشکلات غلبه کنند . اگر مشکلات هیجانی دارید نمیتوانید زمان را به درستی مدیریت کنید می توانید از درمانگران یا متخصصان کمک بگیرید.

نکته ای که بارها تکرار می کنیم این است که کلید به پایان رساندن پژوهش ، حرکت روبه جلو است. هر چند درباره ی زمان بندی و برنامه ریزی توصیه های زیادی کرده ایم ، راهای زیادی برای تکمیل پایان نامه یا رساله وجود دارند. به کمک دانش ، امکانات محیطی ، دور اندیشی و برنامه ریزی ، راهی را انتخاب کنید که برای شما مناسب تر است و مطمئن باشید موفق می شوید.

 

فرمت پایان نامه کارشناسی ارشد

در این قسمت فرمت پایان نامه کارشناسی ارشد که مورد قبول اغلب دانشگاه های آزاد و سراسری است ارائه و نحوه نگارش آن ها بیان می گردد.

صفحه های ابتدای فرمت پایان نامه کارشناسی ارشد

معمولا در تدوین پایان نامه رسم آن است که بعد از جلد و پیش از مقدمه، صفحه هایی به شرح زیر آورده شود. این صفحات در فرمت پایان نامه کارشناسی ارشد تمام دانشگاه ها توصیه شده است:

  • صفحه روی جلد پایان نامه
  • صفحه ذکر نام خداوند
  • صفحه تشکر (سپاسگزاری )
  • صفحه اهداء ( تقدیم )
  • فهرست مطالب
  • فهرست شکل ها
  • فهرست جدول ها
  • خلاصه ( چکیده ) تحقیق

شرح کارکرد هر یک از صفحه هایی که در پی می آید درپشت آنها آمده است. معمولا این صفحه ها شماره عددی ندارند و در آنها از زیبا سازی های هنری استفاده می شود و با حروف الفبا یا رومی (،،…) مشخص می شوند.

محل آرم

نام دانشکده/ مرکز آموزشی

برای دریافت درجه کارشناسی ارشد(MBA) / دکتری (DBA) در

رشته…………….. گرایش ……………..

عنوان (موضوع)

………………………

…………………………

استاد راهنما

سرکار خانم دکتر /جناب آقای دکتر …………………..

استادان مشاور

……………….     …………………….

استادان ناظر

…………….        …………………..

دانشجو

…………………………………

سال تحصیلی

………………………………..

تذکر : این صفحه در روی جلد و اولین صفحه بعد از جلد پایان نامه قرار می گیرد.


الف) عنوان ( موضوع )

عنوان ، جمله ناقصی است که بر روی جلد پایان نامه آورده می شود .هر عنوان ، در واقع دریچه ای است تا از طریق آن خواننده با محتوای تحقیق آشنایی کلی پیدا کند.با تامل در عنوان هر تحقیق ، می توان قلمرو جستجوی پژوهشگر را درک کرد. عنوان تحقیق ، ایجاد کننده انتظار و ذهنیتی است که چگونگی قضاوت درباره پایان نامه را تعیین می کند. نگارنده یک پایان نامه همواره باید دغدغه ی آن را داشته باشد که موضوع خود را به گونه ای عنوان گذاری کند که در خواننده انتظاراتی فراتر یا کم تر از آنچه درون پایان نامه است ایجاد نشود  و ذهنیتی بجا در او به وجود آید .عنوان باید به گونه ای باشد که خواننده را در خواندن پایان نامه تشویق و ترغیب نماید.

برای دستیابی به یک عنوان خوب ، توصیه های زیر مطرح می شود:

  1. استفاده از واژه ها و اصلاح های دقیق و علمی
  2. ایجاد وزن و آهنگ خاص در جمله
  3. کوتاه و مختصر بودن (عدم به کارگیری واژه ها مترادف)
  4. رعایت سلاست وبلاغت در جمله بندی
  5. غیر پرسشی بیان شدن
  6. به صورت جمله ی ناقص آن را بیان کنید
  7. به کار گیری دقیق واژه هایی مانند : «بررسی»، «پژوهش»، «تبیین »و «طراحی …» باتوجه به روش تحقیق انتخاب شده .
  8. مشخص کردن جامعه آماری ( نام سازمان ، گروه …) در عنوان (1)

به طور کلی درباره جمله بندی می توان گفت : عنوان باید فشرده و مختصر باشد و هدف های تحقیق را به روشنی نشان دهد. عنوان تحقیق ، نباید بیش از آن چیزی که از تحقیق به دست می آید ادعا کنند.عنوان نباید غیر دقیق ، کلی و نا مشخص بیان شود و انتظاری ایجاد نکند که محتوای پایان نامه نتواند آن را برآورده کند. (بست 1372، 467)

ب) نام استاد راهنما(Supervisor) و مشاوران

در هر داشکده ای چگونگی انتخاب راهنما و مشاوران مقررات خاصی دارد. در پاره ای از دانشکده ها،دانشجویان، مجاز به انتخاب استادان دلخواه خود هستند و در پاره ای دیگر این حق انتخاب ، محدود و مشروط شده است و استادان توسط شوراهای تحصیلات تکمیلی به دانشجویان تحمیل می شوند. در چنین شرایطی نتیجه آن است که از همان ابتدا ، تحقیق به یک امر اجباری برای دانشجو تبدیل می شود. «افراط »و «تفریط» ها دذ شیوه انتخاب استادان ریشه در عملکرد غلط پاره ای از استادان ، دانشجویان و سیاست های نادرست آموزشی دانشکده ها دارد. دربیشتر دانشکده ها،شرایط به گونه ای است که استادانی با درخواست های فراوان برای پذیرش مسئولیت راهنمایی یا مشاوره از سوی دانشجویان روبرو هستند و به بعضی دیگر از استادان ، تنها عده خاصی از دانشجویان مراجعه می کنند، لذا اگر چارچوبی تهیه شود که وظیفه های متقابل استادان و دانشجویان در فرایند پایان نامه نویسی نسبت به یکدیگر روشن شده باشد، بسیاری از فشارهای روانی ، دوباره کاری ها و هزینه ها … کاهش پیدا می کند. ضرورت این چارچوب ، از آنجایی است که تهیه ی یک پایان نامه نویسی چه نوع هماهنگی هایی را با استادان خود به عمل آورد و بعد از اتمام چه فعالیت ها و مرحله هایی از کار ، باید به استاد خود گزارش ارائه دهد. متأسفانه به علت آشفتگی در انتظارات متقابل استاد از دانشجو و برعکس این رابطه ها مخدوش و ناهماهنگ است و مشکلاتی  مانند زیر رخ می دهد:

  1. اظهارات نامعقول استاد درباره محتوای پایان نامه در حین و پایان کار .
  2. ارایه ی پایان نامه ی کامل توسط دانشجو به استاد بدون کوچک ترین هماهنگی با استادان در طول فرایند پایان نامه نویسی .
  3. عدم کسب تایید دانشجو از استاد درباره ابزارهای گرد آوری اطلاعات طراحی شده و اقدام به گرد آوری اطلاعات در نمونه آماری و ارایه نتیجه های آن به استاد.
  4. تناقض بین دیدگاه های استاد راهنما – مشاوران و سرگردانی دانشجو در کشاکش تظهار نظر های نا هماهنگ آنها .
  5. مشخص نبودن ساز و کار تقسیم کار بین استاد راهنما و مشاوران و سرگردان ماندن دانشجو درمیان اظهارات استادان که هر یک ارایه مشورت در بخش های گوناگون پایان نامه را جزء وظیفه دیگری می داند.

صفحه به نام خدا


صفحه


نام خداوند

توضیح :
معمولا دانشجویانی که باورمند به وجود خداوند متعال ، هستند برای تیمن و تبریک پایان نامه خود ، بعد از صفحه روی جلد ، صفحه ای را با نام خداوند متعال مزین می سازند.
توصیه می شود برای این کار از اسامی استفاده شود که حالت هنری دارند تا پایان نامه زیباتر شود. در صورت امکان اگر این صفحه رنگی باشد جذاب تر خواهد بود.مانند زیر:



436922_455

صفحه سپاسگذاری

صفحه

تشکر ( سپاسگزاری / قدر دانی )

توضیح :

معمولا دانشجویان از کسانی که در مرحله های گوناگون تحصیلی ، آنان را در یاد گیری، تحقیق ، به ویژه در تهیه و تدوین پایان نامه یار ی کرده اند تشکر و قدر دانی می کنند . پیداست شیوه بیان و ساختار و جمله های تقدیم نامه ، اگر تکراری نباشد و از شیوه های جدید و خلاقانه ای استفاده شود، جذابیت بیشتری خواهد داشت. برای نمونه:
1.چگونه سپاسگزارم تورا…
که با حلم خویش
شکوفایی درخت علم را
در برهوت جان من
به انتظار نشستی
2. سپاس می گزارم
تمامی رنج های استادانم را
3. با تشکر از :
همراهی همسر مهربانم

صفحه اهدا


صفحه


اهدا( تقدیم / پیشکش )

توضیح :هر پایان نامه ، حاصل چند سال تلاش پیگیر و پر زحمت است، لذا برای هر دانشجویی از ارجمندترین دستاوردهای ایام تحصیل است، لذا دانشجویان آن را به عزیزترین نزدیکان و کسان خود تقدیم و پیش  کش می کنند. . با این کار توجه خود را به آنان نشان می دهند و ارزش آنها را پاس می داند. اگر جمله های اهداء با زبان ادبی و هنری ، بیان شوند گیرایی بیشتری خواهند داشت.
مثال 1)
تقدیم به آنان که شادی و غم به رضای دوست می سنجند
مثال 2)
برای تو ،
که ذره های بودن ، در کشش های یادت
جمع می آمدند وآنگاه واژه ها از
«عدم » تا « اقلیم وجود » راه سپردند.
مثال3)
نثار لحظه های خوش با تو بودن
مثال4)
برای مادرم ، پدرم، دو نشانه بزرگ مهربانی جاودانه



 

صفحه فهرست مطالب

توضیح :

معمولا فهرست مطالب در فرمت پایان نامه کارشناسی ارشد ، چند صفحه است که خواننده را با آنچه در پایان نامه آمده است آشنا می سازد. هر فهرست ، برداشتی کلی درباره محتوا ایجاد می کند و باید به گونه ای تنظیم شود که خواننده به آسانی بتواند قسمت مورد نظر خود را پیدا کند . پرسشی که درتهیه فهرست مطالب باید به خوبی به آن پاسخ داد این است که :

در فهرست چقدر باید عنوان های جزئی آورده شود ؟

پاسخ به این پرسش از آن رو اهمیت دارد که اگر جزئیات بیش از حد در فهرست آورده شود ، موجب زیاد شدن صفحه ها  و تکراری شدن شماره ها می شود و مایه ملال خواننده خواهد شد .اگر عنوان ها از حد لازم کمتر باشد خیلی از مطالب مطرح نمی شوند و خوانندگان سرگردان شده و در نتیجه خواننده به خواندن پایان نامه علاقه مند نمی شود . « یک فهرست محتوایی خوب ، خلاصه ای از محتوای گزارش را ارایه می دهد . رابطه ی میان تقسیم عنوان ها به اصلی و فرعی ، با نوشتن عنوان ها ، و شماره ی فصل های اصلی با حروف و اعداد بزرگ و عنوانهای فرعی  با حروف و اعداد ریزتر نشان داده می شود.»

(بست، 1372،469)

انواع فهرست

معمولا در فرمت پایان نامه کارشناسی ارشد دو نوع فهرست مطالب تهیه می کنند:

الف: فهرست اجمالی ( کلی):

که معمولا یک صفحه یا کمتر است و در آن عنوان فصل ها و بخش ها آورده می شود.

ب: فهرست تفصیلی (جزیی):

تمامی مطالب فصل ها و بخش ها  به طور جزیی تر در این نوع فهرست بیان می شود.

صفحه فهرست شکل ها

توضیح:

معمولا در هر پایان نامه تعدادی شکل ، تصویر ، نمودار و نگاره… وجود دارد که به تناسب موضوع در فصل ها پراکنده هستند. لذا دانشجو برای آسانی دستیابی به شکل ها ضمن تهیه ی یک فهرست ، با آوردن شماره صفحه های آنها ، جای آنها را به شیوه زیر که جزوی از فرمت پایان نامه کارشناسی ارشد است نیز روشن کند:

الف: شیوه های گوناگون برای شماره گذاری

این شیوه می تواند یکی از سه حالت های زیر باشد:

  • شماره گذاری مسلسل از (1) تا آخر در کل پایان نامه
  • شماره گذاری بر اساس بخش های، فصل ها و قسمت ها به شیوه زیر:

capture

برای مثال :

شکل شماره (2 – 1 – 15 ) : مدل ساده ی سازمان در قالب یک سیستم

یاد آوری ها :

  • در این شیوه، هر قسمت ، جزئی از یک فصل در نظر گرفته می شود . این نوع تقسیم بندی ، می تواند برعکس نیز باشد.
  • دانشجو باید مشخص کند در پایان نامه ، به چه چیزهایی شکل ، تصویر ، نمودار یا نگاره گفته می شود . معمولا تمام موردهایی که حالت جدولی و عددی ندارند در فهرست شکلها گنجانیده شده و نامی برای آن تعیین می کنند .
  • شرح کوتاهی در زیر هر شکل بعد از شماره آورده می شود و اگر شکل ، مربوط به متنی باشد که از آن نقل قول شده است ، باید آدرس منبع نیز در زیر شکل آورده شود.

 صفحه فهرست جدول ها

توضیح:

معمولا یک جدول، به سطر ها  وستون هایی گفته می شود که در آن تعدادی  عدد و رقم بر اساس منطق خاصی طبقه بندی شده اند . این جدول ها براساس نوع رابطه ای که با مطالب گوناگون دارند در متن پایان نامه پراکنده هستند. ممکن است خوانندگان با توجه به نیازهایی که دارند بخواهند به طورمستقیم و بدون جستجوی تمام صفحه ها ، به جدول مورد نظر خود دسترسی پیدا کنند ، لذا طبق فرکت پایان نامه کارشناسی ارشد توصیه شده توسط اغلب دانشگاه ها ضرورت دارد فهرستی برای جدول های هر پایان نامه فراهم آید.

یادآوری:

برای شماره گذاری جدول ها ، نیز می توان از شیوه شماره گذاری برای شکل ها استفاده کرد.


صفحه خلاصه(چکیده)

توضیح:

یک پایان نامه ، در برگیرنده اطلاعاتی است که آگاهی بر تمام جزییات آن ، نیازمند زمان زیادی است، و چنین زمانی برای بیشتر افراد فراهم نمی شود . لذا دانشجو با چکیده سازی و خلاصه کردن، این امکان را ایجاد می کند تا افراد امکان بهره گیری از مطالب پایان نامه را داشته باشند. چکیده جز لاینفک فرمت پایان نامه کارشناسی ارشد تمام دانشگاه هاست.

درتهیه یک خلاصه خوب باید ویژگی های زیر را رعایت کرد:

1) مطالب مهم اما مختصرآورده شود و بیانگر کلیات پایان نامه باشد.

2) تاکید بر دستاوردهای تازه پایان نامه که خواننده را بیشتر با پژوهشگر و دیدگاههای او آشنا می سازد.

3) شفاف و روان نگاشته شود .

4) واژه ها و مفاهیم کلیدی در ابتدای آن وارد شود .

نکته های لازم در خلاصه نویسی

بهتر است که یک خلاصه بتواند به پرسش های زیر پاسخ دهد:

  • پایان نامه درباره چیست و هدف آن چه بوده است.
  • در این پایان نامه به چه پرسش هایی پاسخ داده یا برای چه مسائلی راه حل پیدا شده است.
  • موضوع چه اهمیت و ضرورتی از دیدگاه نظری و علمی دارد .
  • چه فرضیه هایی و براساس کدام مبانی مطرح بوده اند.
  • کدام روش برای تحقیق برگزیده شده است.
  • فرضیه ها چگونه آزموده شده اند و با چه ابزارهایی ، داده ها ، گرد آوری شده اند؟
  • سرانجام یافته ها و پیشنهادهای تحقیق ، کدامند؟

یاد آوری :

پاره ای از دانشجویان ، خلاصه پایان نامه را همراه با ترجمه انگلیسی آن در انتهای پایان نامه می آورند که توسط برخی از دانشگاه ها در فرمت پایان نامه کارشناسی ارشد توصیه شده است .

وجود یک خلاصه در ایتنرنت باعث می شود تا پژوهشگران به اصل پایان نامه مراجعه کنند.

صفحه مقدمه ( دیباچه / پیشگفتار )

توضیح :

معمولا نگارنده در مقدمه پایان نامه سعی می کند با آوردن مطالبی برای خواننده ذهنیت مناسبی درباره پژوهش ایجاد کند و با این کار دریچه ای کلی را بر روی ذهن خواننده بگشاید و او را  با دور نمایی از تحقیق مورد نظر خود آشنا کرده و برای فهم مطالب آماده کند. در واقع هدف اصلی از نگارش مقدمه، هدایت خواننده از بیرون به درون متن است. یک مقدمه خوب علاوه بر این که خواننده را به سوی متن اصلی می کشاند موضوع رانیز تقویت خواهد کرد.

موضوع زمانی بهتر درک خواهد شد که مقدمه ای در راستای تقویت آن آورده شود . نگارش یک مقدمه ی خوب و مناسب که بتواند خواننده را به سوی متن اصلی بکشاند یک ضرورت است. (میرزایی،1389،89)

یادآوری :

معمولا در فرمت پایان نامه کارشناسی ارشد، برای شماره گذاری صفحه های مقدمه از حروف الفبا ( الف ، ب، پ،…) یا اعداد رومی استفاده می شود.

پاره ای از افراد به جای مقدمه از واژه هایی مانند :« دیباچه » ، « پیشنگار »، « درآمد » ، و« پیشگفتار »…استفاده می کنند که توسط برخی از دانشگاه ها در فرمت پایان نامه کارشناسی ارشد توصیه شده است.

 

پروپوزال کارشناسی ارشد

 %d8%a7%d8%b5%d9%84-20

مقدمه

نوشتن پروپوزال کارشناسی ارشد اولین قدم برای شروع انجام پایان نامه است. جهت انجام هر نوع پژوهش اعم از پایان نامه ، رساله و یا انجام پژوهش هایی که برای سازمان ها و وزاتخانه ها انجام می شود لازم است محقق قبل از شروع به کار تحقیق اقدام به تهیه طرح تحقیق نماید تا حسب مورد در شورای تحصیلات تکمیلی گروه آموزشی و یا سازمان مربوط مورد بررسی قرار گیرد تا چنانچه نظراتی وجود دارد توسط محقق در آن اعمال شود . در حقیقت طرح تحقیق نقشه کار آینده اوست ، همانطور که برای ساخت یک ساختمان بایستی با توجه به موقعیت ، متراژ زمین و خواسته های شخص اول نقشه آن تهیه شود پس از اعمال تغییرات و رفع مشکلات کار ساخت شروع گردد.

هر پژوهش به طور کلی دارای دو بخش اصلی است. بخش فکری و بخش عملی که مهمترین و اساسی ترین بخش تحقیق بخش فکری آنست، که اغلب دانشجویان تحصیلات تکمیلی در تدوین آن دچار اشکال می شوند در حالیکه توانمندی پژوهشگر از سازمان دهی طرح تحقیق حائز اهمیت فراوان است و بایستی در آن دقت شود تا در مراحل اجرائی تحقیق پژوهشگر دچار مشکلات نگردد. پروپوزال کارشناسی ارشد نیز از این قاعده مستثنی نیست.

محتوای طرح تحقیق شکل استانداردی ندارد و در دانشگاهها و سازمانهای مختلف چارچوب ها و فرم های خاصی برای آن در نظر گرفته شده است که پژوهشگر بر مبنای آن طرح خود را تدوین می نماید در این قسمت کلیه مطالبی که در تحقیق ضروری به نظر می رسد مورد بحث قرار گرفته است. هرچند در اغلب دانشگاه فرمت پروپوزال کارشناسی ارشد شامل موارد زیر است.

طرح تحقیق
موضوع تحقیق
منابع انتخاب موضوع
ضوابط موضوع پژوهش
بخشهای مختلف پروپوزال کارشناسی ارشد
بیان مسئله
اهمیت و ضرورت تحقیق
هدف های تحقیق
فرضیه ها یا سوال های تحقیق
سوالات تحقیق
پیشینه نظری و تجربی
روش اجرای تحقیق
فهرست فعالیت های مورد نیاز برای اجرای تحقیق به ترتیب زمانی (مراحل اجرای تحقیق)
بودجه مورد نیاز برای اجرای پژوهش
منابع شناسایی شده برای استفاده در تحقیق

طرح تحقیق

طرح تحقیق در پروپوزال کارشناسی ارشد معمولا دارای سه بخش است:

بخش اول – اطلاعات کلی

بخش دوم – اطلاعات مربوط به طرح تحقیق

بخش سوم – تعهد نامه پژوهشگر و تصویب شوراها و تحصیلات تکمیلی و یا مقامات مسئول

بخش اول : اطلاعات کلی

قسمت اول : بخش موضوع به فارسی و انگلیسی و تاریخ تصویب موضوع عنوان می شود.

در قسمت دوم: مشخصات استادان راهنما و شامل نام ونام خانوادگی ، مرتبه دانشگاهی ، در رشته تحصیلی و گرایش ثبت می شود و در قسمت سوم مشخصات محقق یا دانشجو شامل نام ونام خانوادگی رشته تحصیلی ، شماره دانشجویی و احیانا تلفن تماس درج می شود.

بخش دوم :اطلاعات مربوط به طرح تحقیق

موضوع تحقیق

موضوع مشکل احساس شده ای است که دانشجو یا محقق به حل آن علاقه مند است و می خواهد با انجام پژوهش راه حل یا راه حل هایی را بیابد، معمولا مسئله و موضوع تحقیق به صورت یک جمله کاملا مثبت دقیق و صریح مطرح می شود و باید طوری تنظیم شود که به طور عملی قابل بررسی و پژوهش باشد.

بهتر است موضوع با عباراتی ” نظیر بررسی ” یا ” پژوهش درباره ….”

و یا” مطالعه ای پیرامون …..” شروع نشود . طبق توصیه انجمن روانشناسی آمریکا (APA) تعداد کلماتی که برای عنوان یک پژوهش پیشنهاد شده است 10 تا 12 کلمه است.(سیف، 1388)

استفاده از واژه ها و تعابیر دقیق کوتاه و مختصر ، غیر سوالی بودن موضوع و مشخص کردن جامعه آماری و مکان مورد تحقیق توصیه می گردد.

عنوان باید فشرده مختصر و هدف تحقیق به دست می آید ادعا کند . غیر دقیق ، کلی و نامشخص بیان نشود و انتظاری را ایجاد نکند که محتوای پایان نامه نتواند آنرا برآورده سازد.

منابع انتخاب موضوع

اغلب دانشجویان در مورد موضوع انتخاب موضوع پایان نامه و رساله دچار مشکل می شوند و نمی دانند چه موضوعی را بایستی انتخاب نمایند . بدیهی است انتخاب موضوع از حساس ترین و با اهمیت ترین مراحل تحقیق است و اگر موضوع از روی بصیرت انتخاب نشود چه بسا در انجام آن محقق دچار مشکلات عدیده ای شده و مجبور می شود که موضوع را تغییر دهد و در نتیجه وقت و انرژی خود را هدر داده است.

محقق می تواند با استفاده از منابع زیر موضوع پژوهش خود را انتخاب نماید :

  • مسایل محیطی : مسائل و مشکلات ملموسی که در محیط اجتماعی ، کلاس درس ، مدرسه ، سازمانها وجود دارد و می تواند مبنائی برای انتخاب موضوع باشد.
  • تجارت تحصیلی که دانشجو در دوره ای تحصیلات تکمیلی از طریق دروس رشته مربوطه ، سخنرانی و بحث در کلاس ، مقالات مجلات تخصصی ، و گزارش گردهمایی های علمی به دست می آورده راه را برای انتخاب موضوع باز کند.
  • تغییرات جدیدی کهفناوری در رشته های مختلف علوم انسانی به وجود آورده است می تواند مبنای تعیین موضوع تحقیق باشد مثلا آموزش مجازی در علوم تربیتی و یا بانکداری اینترنتی در رشته مدیریت.
  • استادان راهنما معمولا موضوعاتی را در اختیار دارند که در صورت تمایل دانشجویان با مشورت یکدیگر می توانند روی یک موضوع خاص توافق نمایند . لازم به ذکر است که دانشجو باید کاملا در انتخاب موضوع آزاد باشد و نمی توان موضوعی را به او تحمیل کرد.

ضوابط موضوع پژوهش

موضوع پژوهش با توجه به اهمیت آن در اقدامات بعدی بایستی مورد بررسی دقیق قرار گیرد.

که این مهم ابتدا توسط دانشجو ، استاد راهنما و مشاور و سپس در کمیته های مربوطه انجام می شود تا قابلیت انجام پژوهش توسط محقق تضمین شود . نکاتی که در بررسی و ارزشیابی موضوع بایستی مورد نظر قرار گیرد به شرح زیر است:

  • محقق به موضوع و اجرای آن علاقه مند باشد.
  • مسئله در فرایند تحقیق به نحو موثری قابل حل باشد . به عبارت دیگر تحقیق در مورد مسئله امکان پذیر باشد.
  • داده های مورد نیاز تحقیق قابل دسترسی و جمع آوری باشد.
  • موضوع تحقیق مهم و جدید باشد.
  • محقق توانایی و مهارت لازم را برای اجرای تحقیق داشته باشد.
  • ابزارهای روا و قابل استفاده ای وجود دارد یا بایستی توسط محقق ساخته شود .
  • برای انجام تحقیق محدودیتهای زمانی و امکانات مالی برای اجرای پژوهش مد نظر قرار گیرد
  • موضوع پژوهش از لحاظ اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی توجیه پذیر باشد.
  • محقق بایستی شهامت و قدرت تصمیم گیری را در برابر موانع و مشکلاتی که در حین اجرای تحقیق به وجود خواهد آمد داشته باشد.

بخشهای مختلف پروپوزال کارشناسی ارشد

مقدمه

در این قسمت محقق سعی می کند با آوردن مطالبی برای خواننده ذهنیت مناسبی را در رابطه با زمینه کلیت تحقیق ایجاد نماید و او را با مبانی و کلیات موضوع تحقیق مورد نظر آشنا سازد و او را برای فهم بهتر موارد دیگری که در قسمت های بعدی منظور می شود آماده نماید. مقدمه نباید بیش از حد طولانی و در برگیرنده مطالب حاشیه ای و غیر مرتبط باشد و از ذکر مطالبی که در بخش های دیگر خواهد آمد خودداری نماید. مقدمه در تحقیق یا پایان نامه معمولا بین 1 تا 3 صفحه است.

بیان مسئله

یکی از بخش های مهم در طرح تحقیق و پایان نامه بیان مسئله است که در حقیقت محقق صورت مسئله خود را تعریف می کند و به عبارت دیگر مسئله را باز می کند تا خواننده با موضوع و مسئله ای که پژوهشگر در پی آنست آشنا شود . مطالبی که معمولا دربیان مسئله ذکر می شود شامل موارد زیر است:

  • ارائه اطلاعات کلی درباره تحقیق
  • محدود کردن مسئله در یک حوزه تخصصی و اهمیت مسئله
  • مشکلاتی که در حوزه موضوع تحقیق شامل سازمان ، جامعه ، مدرسه و … وجود دارد وپژوهشگر قصد پرداختن به آن را دارد.
  • نام بردن از متغیرهای اصلی و مولفه های آن.
  • بیان اینکه این تحقیق در پی حل چه مسئله ای است.

اهمیت و ضرورت تحقیق

این قسمت شامل مجموع اطلاعاتی است که نشان می دهد نتایج این تحقیق تا چه میزان برای محقق و نیز تا چه حد برای دیگران مفید و قابل استفاده است. پژوهشگر باید با توجه دانش ادبیات موجود ضرورت انجام تحقیق خود را بیان کند . او باید نگاه جدید و خلاقانه به مسائل را ثابت کند و اهمیت و ارزش تحقیق را نسبت به نظریه های موجود متذکر شده و کمبودی که تحقیق جای آنرا پر می نماید نشان دهد. اگر موضوع تحقیق کاربردی می باشد بایستی اهمیت آنکه تئوری به صورت کاربردی مطرح می شود گوشزد کند و دلایل اهمیت و ضرورت را از دیدگاه کاربران مثلا مدیران اجرایی ، ضرورت های سازمانی و نیازهای اجتماعی مطرح نماید.محقق می تواند از طریق ارائه مطالبی از نوشته های صاحب نظران و خبرگان که موضوع را مهم می دانند و خواستار تحقیق برروی مسئله هستند اهمیت تحقیق را به اثبات برساند. ارائه ارقام و آمار در صورت نیاز می تواند به اهمیت مسئله بیافزاید.

پژوهشگر می تواند با استفاده از منابع زیر توضیحاتی مستدل در این زمینه فراهم سازد:

  • چرا انجام تحقیق ضرورت دارد
  • اجرای تحقیق چه تاثیری در پیش برد علم دارد
  • چرا در این مقطع زمانی تحقیق باید انجام شود
  • چه کمبودی را در رشته مربوطه می تواند پر کند.
  • قدرت تفکر و استدلال محقق بر اساس تجربیات حرفه ای و اطلاعات کلی
  • ارائه نوشته های دیگران برای حمایت از مطالب واستنباط های محقق
  • آمار ، ارقام ، نتایج و پیشنهادهای پژوهش های انجام شده دیگران
  • انجام تحقیق چه مشکلات و معضلاتی را از انسان و یا جامعه حل می کند

هدف های تحقیق

هر پژوهش برای رسیدن به هدف های خاص صورت می گیرد که خود از مسئله موضوع ناشی می شود. معمولا هدف به دو بخش هدف های اصلی (کلی ) و هدف های فرعی (جزئی)تقسیم می شود.

هدف های کلی به طور مستقیم از مسئله پژوهش گرفته می شود و در واقع یکی از هدف های کلی خود موضوع تحقیق است که مشخص می کند از پژوهش دنبال چه چیزی است و یا قصد تعیین آنرا دارد. یکی از هدف های کلی می تواند پیشنهادهایی باشد که برگرفته از یافته ها و نتایج تحقیق است.

هدف های ویژه (هدف های فرعی یا جزئی)

هدف کلی نمی تواند محقق را در تدوین فرضیه ها و یا سوالات و دیگر موارد رهنمون شود لذا بایستی هدف کلی را به چندین هدف جزئی تقسیم کرد. این هدف ها راهنمایی جهت تهیه و تدوین سوالات ، فرضیه ها و ابزار گرد آوری اطلاعات است.این اهداف باید چارچوب مناسبی برای تجزیه و تحلیل های آماری ارائه دهد.

هدف های جزئی باید به صورت مجزا و مشخص با کلمات دقیق که قابل آزمون و بررسی است نوشته شود در بیان هدف های جزئی باید موارد زیر کاملا مشخص باشد که محقق بتواند آنها را در معرض آزمایش و آزمون بگذارد:

متغیر یا عامل مورد مطالعه

چگونگی انجام پژوهش

زمان

مکان

واحد نمونه در پژوهش

مثال 1- تحقیق از نوع کمی توصیفی – همبستگی

بررسی رابطه بین مهارت های مدیران واثر بخشی مدارس متوسطه و پیش دانشگاهی شهر x

هدف کلی : تعیین رابطه بین مهارتهای مدیران و اثر بخشی مدارس متوسطه و پیش دانشگاهی شهر x

هدف های جزئی :

  • شناسایی میزان مهارت انسانی مدیران متوسطه و پیش دانشگاهس شهر x
  • شناسایی میزان مهارت فنی مدیران متوسطه و پیش دانشگاهی شهر x
  • شناسایی میزان مهارت ادراکی مدیران متوسطه و پیش دانشگاهس شهر x
  • شناسایی میزان اثر بخشی مدارس متوسطه و پیش دانشگاهی شهر x
  • تعیین رابطه مهارت انسانی مدیران و عوامل اثر بخشی (انعطاف پذیری ،جذب منابع ، برنامه ریزی ، سود آوری ، دسترسی به اطلاعات ، ثبات ، نیروی کار منسجم و نیروی کار ماهر )
  • تعیین رابطه مهارت فنی مدیران با عوامل اثر بخشی
  • تعیین رابطه مهارت ادراکی مدیران با عوامل اثر بخشی

مثال 2- تحقیق از نوع کیفی – نظری تحلیلی

موضوع :فلسفه تربیتی قرآن کریم

هدف کلی : بررسی فلسفه تعلیم وتربیت از دیدگاه قرآن کریم

هدف های جزئی :

  • شناسایی هستی شناسی و دلالت تربیتی آن از دیدگاه قرآن کریم
  • شناسایی انسان شناسی و دلالت های تربیتی آن از دیدگاه قرآن کریم
  • شناسایی شناخت شناسی و دلالت های تربیتی آن از دیدگاه قرآن کریم
  • شناسایی ارزش شناسی و دلالت های تربیتی آن از دیدگاه قرآن کریم

4- استفاده کنندگان از نتایج تحقیق

در این قسمت افراد، گروه ها یا سازمان هایی که می توانند از نتایج پژوهش استفاده نمایند نام برده می شود.

فرضیه ها یا سوال های تحقیق

اگر موضوع تحقیق دارای مبنای نظری باشد یعنی بر اساس نظریه های اثبات شده و قوی قبلی باشد محقق به صورت بندی فرضیه دست می زند . فرضیه حدسی علمی و بر اساس دانش و آگاهی های گذشته می باشد یا به عبارت دیگر فرض حدس علمی و عقلایی درباره چگونگی بین دو یا چند متغیر است. فرضیه بایستی در محک آزمایش گذاشته تا مشخص گردد فرضیه قابل قبول است یا اینکه رد می شود و مورد قبول نیست.

انواع فرضیه ها با توجه به متغیرهای تحقیق

  • بررسی همبستگی بین متغیرها که رابطه ها ، جهت و شدت مشخص می شود. نه تاثیر یا علت و معلولی از طریق محاسبه ضریب همبستگی که بین 1+ و 1- در نوسان است می توان به این رابطه پی برد هر چه ضریب به یک نزدیکتر باشد همبستگی بیشتر و شدیدتر است . علامت مثبت نشانه رابطه مستقیم و علامت منفی بیانگر رابطه معکوس بین متغیرهاست و اگر ضریب همبستگی صفر باشد عدم ارتباط بین متغیرهاست و اگر ضریب همبستگی صفر باشد عدم ارتباط بین متغیرها را نشان می دهد.

بیان فرضیه اگر به احتمال وجود رابطه تاکید داشته باشد این نوع فرضیه ها را فرض تحقیق یا فرضیه بدیل یا جانشینی می نامند و آنرا با علامت H1 نشان می دهند.

در مقابل فرضیه تحقیق (H1) نداشتن رابطه بین دو متغیر مطرح می شود که آنرا فرضیه آماری یا فرضیه پوچ می نامند که با علامت (H0) نمایش داده می شود.

فرض آماری فقط برای تجزیه و تحلیل آماری داده ها است و در فصل چهارم پایان نامه (تجزیه و تحلیل داده ها ) در آزمون فرضیه ها ظاهر می شود و در گزارش رسمی ذکر نمی شود . انواع فرضیه های آماری به شرح زیر است:

الف – اگر در بیان فرضیه جهت همبستگی بیان نشده باشد بایستی از آزمون آماری دو طرفه یا دو سویه استفاده کرد:

مثال : مهارت ادراکی مدیران با اثر بخشی سازمانی رابطه دارد.

H0: مهارت ادراکی مدیران با اثر بخشی سازمانی رابطه دارد.H0: rxy = 0

H1: مهارت ادراکی مدیران با اثر بخشی سازمانی رابطه دارد .H1 : r xy ≠ 0

اگر در بیان فرضیه جهت همبستگی بیان شود بایستی از آزمون آماری یک سویه یا یک طرفه استفاده کرد در این حالت فرضیه آماری به صورت زیر خواهد بود .

H0 : r xy = 0 رابطه مستقیم ( مثبت ) بین متغیرها

H1 : r xy 0

H0 : r x,y = 0 یا

H1 :r xy 0

رابطه معکوس ( منفی ) بین متغیرها

ب- اگر محقق بخواهد تفاوت اثر دو یا چند متغیر یک جند متغیر را بررسی نماید فرضیه ممکن است به دو صورت تدین شود .

مثال: دو روش تدریس الف و ب بر روی دو گروه دانش آموز انجام شده است محقق درصدد است که تفاوت اثر دو روش تدریس را بررسی کند.

H =1 میانگین نمرات دانش آموزانی که با روش الف آموزش دیده اند با میانگین نمرات دانش آموزانی که با روش ب آموزش دیده اند برابر نیست.

H1 : X X2

H0 : میانگین نمرات دانش آموزانی که با روش الف آموزش دیده اند با میانگین نمرات دانش آموزانی که با روش ب آموزش دیده اند برابراست.

H0 : X1 = X2

در این حالت باید از آزمون دو طرفه استفاده کرد.

اگر فرضیه مزبور جهت دار تدوین شود بایستی از آزمون یک طرفه استفاده نمود .

H1 : میانگین نمرات دانش آموزانی که با روش الف آموزش دیده اند از میانگین نمرات دانش آموزانی که با روش ب آموزش دیده اند بیشتر است.

H1 : X1 >X2

H0 : میانگین نمرات دانش آموزانی که با روش الف آموزش دیده اند با میانگین نمرات دانش آموزانی که با روش ب آموزش دیده اند برابر است.

H0 : X = X2

ج – بررسی تاثیر یک متغیر بر متغیرهای دیگر که محقق در پی کشف رابطه علت و معلولی بین متغیرهاست ، در این حالت اگر تعامل متغیرها اتفاق افتاده و محقق به دنبال روابط علت معلولی است تحقیق از نوع علی مقایسه ای (پس رویدادی ) است. در صورتی که پژوهشگر بخواهد متغیر مستقل را دستکاری تا اثرش را بر متغیر وابسته بررسی کند تحقیق از نوع آزمایش یا نیمه آزمایشی خواهد بود . در تحقیقات از این دست آزمون آماری فقط دو طرفه است زیرا بررسی رابطه علی متغیرها صرفا رابطه همه یا هیچ است.

سوالات تحقیق

اگر محقق با توجه به بررسی پیشینه تحقیق نتواند نظری برای جهت دهی یافته ها ی خود پیش بینی نماید به طرح سوال ویژه تحقیق اقدام می نماید. لازم به ذکر است که اگر قصد توصیف چگونگی متغیر یا متغیرهایی را داشته باشیم بایستی از سوال های توصیفی که معمولا از کلمات «چه می باشد»، «چیست» ، و چگونه است استفاده نماید.در تجزیه وتحلیل داده ها برای بررسی سوالات باید آزمون دو سویه استفاده نماییم زیرا سوال های تحقیق به صورت جهت دار بیان نمی شود و چگونگی رابطه بین متغیرها راپیش بینی نمی کند .

در بررسی سوالات تحقیق همانند فرضیه ها بایستی فرضیه جانشین و فرضیه پوچ را تدوین و نسبت به آزمون آن اقدام کرد. نظر به اینکه مبنای تدوین فرضیه ها و سوالات تحقیق هدف های تحقیق می باشد لذا بایستی بر هماهنگی بین فرضیه ها . سوالات و هدف های تحقیق تاکید کرد.

در این قسمت سوالات تحقیق مربوط به مثالی که در صفحات 7و8 ذکر شده است عنوان می شود.

سوال کلی ( اصلی)

آیا مهارتهای مدیران و اثر بخشی مدارس متوسطه و پیش دانشگاهی شهر X رابطه وجود دارد؟

سوالهای جزئی (فرعی )

  • میزان مهارت انسانی مدیران متوسطه و پیش دانشگاهی شهر X چگونه است؟
  • میزان مهارت فنی مدیران متوسطه و پیش دانشگاهی شهر X چگونه است؟
  • میزان مهارت ادراکی مدیران متوسطه و پیش دانشگاهی شهر x چگونه است؟
  • میزان اثر بخشی مدارس متوسطه و پیش دانشگاهی شهر X چگونه است/
  • آیا مهارت انسانی مدیران متوسطه و پیش دانشگاهی شهرX و عوامل اثر بخشی (انعطاف پذیری ،جذب منابع ، برنامه ریزی ، سود آوری ، دسترسی به اطلاعات ، ثبات ، نیروی کار منسجم و نیروی کار ماهر رابطه ای وجود دارد؟
  • آیا مهارت فنی مدیران متوسطه و پیش دانشگاهی شهر X عوامل اثر بخشی وجود دارد؟
  • آیا بین مهارت ادراکی مدیران متوسطه و پیش دانشگاهی شهر X و عوامل اثر بخشی رابطه وجود دارد؟

تعاریف مفاهیم مطرح شده در سوال ها یا فرضیه های تحقیق

از آنجا که در هر تحقیق تعدادی واژه و اصطلاح به کا می رود، لذا بایستی این مفاهیم برای خواننده از جهت نظری (مفهومی )و عملیاتی تعریف شوند.

منظور از تعریف نظری آن است که محقق یک مفهوم و متغیر را به وسیله مفاهیم دیگر تعریف کند. این تعریف یک استنباط ذهنی و تجریدی از واژه هاست و باید برگرفته از نظریه ها و نوشته های موجود باشد و به طور علمی بیان شده دارای استناد معتبر باشد.

تعریف عملیاتی بر ویژگی های قابل مشاهده استوار است و محقق در این تعریف به مشخص ساختن حدود یک کتغیر و تعیین حوزه عملیاتی آن متغیر به طریقی که در پژوهش مورد نظر مد توجه محقق باشد مبادرت می کند.

در این تعریف بایستی نکاتی مد نظر قرار گیرد:

  • بررسی تعریف های عملیاتی در تحقیقات فعلی
  • انتخاب یا تدوین مناسب ترین تعریف عملیاتی
  • انتخاب بهترین شیوه اندازه گیری تعریف شده

تعریف عملیاتی خود به دو قسمت تقسیم می شود :تعریف عملیاتی اندازه پذیر که معمولا با پرسشنامه و یا آزمون به اندازه گیری متغیر پرداخته می شود. نوع دیگر تعریف عملیاتی آزمایشی است که معمولا در تحقیقات آزمایشی و نیمه آزمایشی به کار می رود و بایستی بر اساس نظریه های موجود شرایط آزمایش لازم را ایجاد کرد تا پدیده مورد نظر بروز نماید ( سرمد ، بازرگان ، حجازی ، 1387).

برای روشن شدن مطلب تعاریف نظری و عملیاتی مثال صفحات قبل ارائه می شود .

تعاریف نظری (مفهومی )

مهارت ادراکی : یعنی اینکه مدیر ، در تصمیم گیری خود بین مولفه های سیستمی نظام آموزشی به نحو مناسب و معقولی رابطه برقرار سازد و نگرش جامعی به آموزشگاه به عنوان یک سیستم کلی داشته باشد (اتحاد نژاد، 1380)

مهارت انسانی : توانایی مدیر در تنظیم و هدایت رابطه مطلوب کارکنان با یکدیگر و نیز تنظیم روابط اثر بخش خود با اعضای گروه در جهت تحقق اهداف سازمان است(اتحاد نژاد، 1380)

مهارت فنی : منظور از مهارت فنی ، توان برنامه ریزی ، سازماندهی ، هدایت ، نظارت و ارزیابی است (اتحاد نژاد،1380)

اثر بخشی ک درجه یا میزانی که سازمان به هدف های مورد نظر خود نائل می آید (پارسائیان و اعرابی ، به نقل از دخت ، 1377)

تعاریف عملیاتی

مهارت ادراکی : در این تحقیق براساس میانه ی پاسخ مدیران به سوالات این متغیر در پرسشنامه مهارتهای مدیران گزارش می شود که این میانه بین 1 تا 5 است.

مهارت انسانی : در این تحقیق بر اساس میانه ی پاسخ مدیران به سوالات این متغیر در پرسشنامه مهارتهای مدیران گزارش می شود که این میانه بین 1 تا 5 است.

مهارت فنی : در این تحقیق ، بر اساس میانه ی پاسخ مدیران به سوالات این متغیر در پرسشنامه به مهارتهای مدیران گزارش می شود که این میانه بین 1 تا 5 است .

اثر بخشی : منظور از اثر بخشی میانه ی پاسخ مدیران به سوالات پرسشنامه اثر بخشی مدرسه می باشد که این میانه بین 1 تا 5 است( دهقان ، 1386).

7- کلید واژگان طرح تحقیق و معادل لاتین آن

در هر تحقیق علمی تعدادی واژه کلیدی می باشد که ذکر آنها با معادل لاتین این واژه ها در یان قسمت از طرح تحقیق منظور می شود. لازم به ذکر است که قبلا این واژه های تعریف شده اند و نیاز به تعریف مجدد ندارند.

پیشینه نظری و تجربی

در این قسمت از طرح تحقیق مبانی نظری تحقیق به طور خلاصه بیان می شود . متغیرهای تحقیق از دیدگاه نظریه مورد نظر محقق بررسی می شوند و در ادامه تعدادی از تحقیقات انجام شده در ایران و خارج از ایران که مستقیما به عنوان تحقیق یا به یکی از متغیرهای تحقیق مربوط می شود ( ترجیحا در 5 سال اخیر ) نوشته می شود .

پیشینه تحقیق در پایان نامه یکی از فصول مهم تحقیق است که جزئیات و فلسفه وجودی آن را در فصل دوم مورد بحث قرار خواهد گرفت.

چارچوب نظری

چارچوب نظری تحقیق مبنائی است که محقق بر اساس آن درباره روابط بین عواملی که در ایجاد مسئله تشخیص داده شده اند نظریه پردازی می کند . این نظریه می تواند ضرورتا سخن محقق نباشد و به طور منطقی از نتایج تحقیقات گذشته حاصل شده باشد. باورهای منطقی محقق، نظریه های موجود و تحقیقات مرتبط منتشر شده با موضوع تحقیق در ایجاد چارچوب نظری تحقیق می تواند مبنای کار قرار گیرد.

چارچوب نظری به رابطه بین متغیرهای تحقیق شامل مستقل (پیش بین )،وابسته (ملاک )، تعدیل گر که تصور می شود در تحقیق نقش دارند می پردازد. در حقیقت این چارچوب مبنائی برای گرد آوردی اطلاعات و تجزیه و تحلیل داده ها و سرانجام به آزمون گذاشتن فرضیه هاست.

روش اجرای تحقیق

این بخش اختصاص به متدولوژی و شیوه انجام تحقیق دارد و نشان می دهد که محقق چگونه می خواهد به پژوهش جامعه عمل بپوشد و آنرا به نتیجه برساند.این بخش معمولا موارد زیر است:

الف – نوع تحقیق

انتخاب روش تحقیق بستگی به ماهیت موضوع ، اهداف پژوهش ، فرضیه ها وسوالات ، ملاحظات اخلاقی و انسانی ناظر بر موضوع تحقیق در وسعت و امکانات اجرایی آن دارد.

انواع تحقیق به شرح زیر است:

روش تحقیق توصیفی ( غیر آزمایشی )

  • پیمایشی
  • همبستگی
  • میدانی
  • اقدام پژوهی
  • بررسی موردی
  • علی مقایسه ای ( پس رویدادی )
  • ارزشیابی(ارزیابی )
  • روش تحقیق آزمایشی
  • تمام آزمایشی
  • شبه آزمایشی
  • روش تحقیق تحلیل محتوا

روش تحقیق کیفی شامل :

  • مطالعه موردی
  • طرح های روایتی
  • نظریه زمینه ای
  • روش تاریخی
  • قوم شناسی (قوم نگاری 9
  • پدیدارشناسی
  • تحقیق در عمل ( اقدام پژوهی )
  • تحلیل گفتمان
  • روش تحقیق فلسفی

ب – متغیرهای تحقیق

در تحقیق علمی برای آزمون فرضیه ها و پاسخ دادن به سوالات تحقیق بایستی متغیرهای تحقیق را تشخیص داده و نوع و نقش آنها را مشخص کرد. متغیر چیزی است که می توان اعداد را به آن منتسب کرد . انواع متغیرها به شرح زیر می باشد.

  • متغیر مستقل :

یک خصوصیت از محیط فیزیکی ، انسانی یا اجتماعی است که ممکن است در گذشته اتفاق افتاده باشد و محقق می خواهد اثرش را بر متغیر وابسته بررسی نماید. ( در تحقیق علی مقایسه ای ).متغیر مستقل می تواند توسط پژوهشگر انتخاب یا دستکاری شود تا تاثیرش را بررسی متغیر وابسته مشاهده کند (تحقیق آزمایشی ). در تحقیقات توصیفی از نوع همبستگی به جای متغیر مستقل از اصطلاح متغیر پیش بین استفاده می شود.

  • متغیر وابسته :

تغییرات این متغیر تحت تاثیر متغیر مستقل است . در تحقیقات توصیفی – همبستگی متغیر وابسته را متغیر ملاک می نامند.

  • متغیر کنترل :

در برخی از تحقیقات اثر تمام متغیرها را بر یکدیگر نمی توان به طور همزمانمطالعه کرد لذا پژوهشگر برخی از متغیرها را کنترل و اثر آنها را از بین می برد. با مطالعه نتایج تحقیقات گذشته می توان متغیرهای اثر گذار را شناسایی و کنترل کرد. مثلا در موضوع رابطه بین کوشش های تمرینی دانشجویان پسر و مهارت در کار کرد آنها جنسیت و هوش به عنوان متغیرهای کنترل مد نظر قرار می گیرند زیرا محقق دانشجویان پسر و آنهایی را که در یک سطح هوشی قرار دارند انتخاب نموده است.

  • متغیر تعدیل گر (میانجی )

این متغیر به منظور توصیف و شناخت رابطه ی بین متغیر مستقل (پیش بین ) و متغیر وابسته ( ملاک ) استفاده می شود در حقیقت پژوهشگر با انتخاب این متغیرها درصدد آن است که نقش آنها رابر رابطه بین متغیر مستقل و متغیر وابسته تجزیه وتحلیل نماید در مثال بالا سن ، مقطع تحصیلی می تواند به عنوان متغیرهای میانجی انتخاب شود.

  • متغیر مداخله گر ( مزاحم)

این متغیرها قابل دستکاری ، مشاهده و اندازه گیری نیستند ولی در تحقیقات علوم انسانی به نوعی می تواند اثر گذار باشند و قابل کنترل هم نیستند ، در حقیقت متغیرهای مزاحم مفاهیم ساخته شده ای هستند که بین علت و معلول ها یا بروندادها که به صورت عملیاتی تعریف و بیان می شوند ارتباط برقرار نمایند .پژوهشگر در تفسیر نتایج بایستی اثر متغیرهای مداخله گر را مورد توجه قرار دهد. در مثال بالا متغیر یادگیری به عنوان متغیر مداخله گر قابل بررسی است.

ج – داده های مورد نیاز متناسب با سوال ها یا فرضیه های تحقیق

در این قسمت اطلاعات و داده های مورد نیاز که مستقیما در ارتباط با فرضیه ها یا سوال ها می باشد منظور می شود.

درمثال قبل داده های مورد نیاز عبارتند از مهارتهای مدیریتی (فنی ، ادراکی ، انسانی ) که از طریق پرسشنامه توسط مدیران تکمیل می شود به دست می آید. اطلاعات شخصی مدیران شامل جنس ، سن ، سابقه کار ، نوع مدرسه. میزان حقوق و مزایا و … نیز از طریق پرسشنامه به دست می آید.

در تحقیقات کیفی و کتابخانه ای روشی که محقق برای جمع آوری اطلاعات از منابع دست اول ، دست دوم و ثبت های تحقیقاتی و نحوه ثبت آنها استفاده می نماید شرح می دهد.

د – شیوه های جمع آوری اطلاعات

با توجه به نوع تحقیق و روش استفاده ، نحوه جمع آوری اطلاعات درج می گردد.

مثلا برای جمع آوری اطلاعات پرسشنامه های مهارت های مدیران و اثر بخشی تهیه وپس از اخذ مجوز از اداره آموزش و پرورش به مدارسی که در نمونه بدست آمده است مراجعه و از آنها تقاضا می شود که به پرسشنامه های مذکور پاسخ گویند و آنرا در اسرع وقت به محقق عودت دهند.

ه – ابزارهای تحقیق

جهت جمع آوری اطلاعات و اندازه گیری متغیر در تحقیق در بسیاری از تحقیقات از ابزارهای مختلفی استفاده می شود که معمولا شامل مشاهده ، مصاحبه، پرسشنامه و یا آزمون های روانی تربیتی می گردد. پژوهشگر ابزار یا ابزارهایی که در نظر دارد در تحقیق از آنها استفاده نماید که باید مشخصات کامل ابزارهای تحقیقات قبلی استفاده نماید که باید مشخصات کامل ابزار ، نام سازنده و شواهدی مبنی بر روائی و پایائی آن ارائه دهد و در صورت دسترسی به آنها نمونه ای از آن را ضمیمه طرح تحقیق نماید.

در بعضی مواقع محقق بایستی خود به ساخت ابزار دست زند ، لذا بایستی چگونگی تدوین مولفه های مذکور در آن و نحوه محاسبه پایائی و روائی آنرا که انجام خواهد داد ذکر کند.

و – تعریف جامعه آماری ، برآورد حجم نمونه ، روشهای نمونه گیری:

مجموعه ای از افراد یا اشیاء که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند و قابل اندازه گیری می باشد جامعه آماری است. پژوهشگر با توجه به موضوع و نوع تحقیق باید جامعه خود را به طور جامع و مانع تعریف کند.

یعنی از نظر زمانی و مکانی همه واحدهای مورد مطالعه را در بر گیرد و در ضمن با توجه به آن ، از شمول واحدهایی که نباید به مطالعه آن پرداخته شود ، جلوگیری به عمل آید .حتی الامکان تعداد جامعه آماری بایستی ذکر گردد.

نمونه پژوهش:

با توجه به کمبود زمان وهزینه پژوهشگر قادر به بررسی کلیه جامعه آماری نمی باشد . لذا به نمونه گیری دست می زند نمونه عبارت است از یک گروه منتخب از جامعه آماری پژوهش که باید دارای خصوصیات و صفات جامعه پژوهش باشد تا بتوان نتایج پژوهش را به آن تعمیم داد.

در بعضی از تحقیقات به علت کمی تعداد از روش تمام شماری ( شمارش کامل ) بهره گرفته می شود یعنی جامعه آماری مورد بررسی قرار می گیرد و نمونه های انتخاب نمی گردد.

با توجه به نوع تحقیق اهداف آن ، فرضیه ها و سوالات بایستی روش مناسب نمونه گیری را انتخاب کرد که بهترین نتیجه و کمترین اشتباه را در بر داشته باشد و از اشتباه نمونه گیری و اشتباه غیر نمونه گیری در امان بود انواع روشهای نمونه گیری احتمالی شامل موارد زیر است:

  • تصادفی ساده
  • تصادفی منظم (سیستماتیک)
  • طبقه ای (تقسیم مساوی بین طبقات – اختصاص بهینه – اختصاص متناسب با حجم طبقات در جامعه )
  • خوشه ای
  • چند مرحله ای
  • تلفیقی یا ترکیبی مضاعف

انواع نمونه گیری غیر احتمالی

  • در دسترس
  • سهمی
  • بدون نظم (دیمی )
  • شبکه ای (گلوله برفی ) یا زنجیره ای
  • تدریجی
  • وضعی

حجم ( اندازه نمونه )

همیشه این سوال ذهن محقق را به خود مشغول می کند که تعداد نمونه چه عددی باید باشد تا نماینده کامل جامعه آماری باشد. با توجه به عوامل مختلف حجم نمونه از طریق فرمولهای آماری بایستی محاسبه وارائه گردد. در این مورد به کتابهای روش تحقیق مراجعه نمائید.

ز – مقیاس نمره گذاری و شرح روشهای کمی تحلیل داده ها برای پاسخگویی به سوال ها به فرضیه های تحقیق مقیاس هایی که متغیرهای تحقیق با آن نمره گذاری می شوند باید مشخص گردد انواع مقیاس ها به شرح زیر است:

مقیاس اسمی : افراد اشیائ یا مطالب مختلف بر حسب نام آنها طبقه بندی می شود مانند جنس ، وضعیت تاهل .

رتبه ای یا ترتیبی :

هر گاه اعداد موقعیت و رتبه فرد یا پدیده ای را برحسب صفت معینی در بیان افراد گروه یا اشیاء مشخص کند . چنین مقیاسی را رتبه ای می گویند مانند رتبه بندی شادی کودکان.

مقیاس فاصله ای :

این مقیاس نه تنها رتبه را مشخص می کند بلکه فاصله بین آنها را نیز تعیین می کند ولی مبدا صفر در آن وجود ندارد مانند آزمون پیشرفت تحصیلی.

مقیاس نسبتی :

دقیق ترین اندازه گیری است و دارای ارزش صفر حقیقی است که در مقابل ویژگی کامل قرار می گیرد . نسبت ها در نقاط مختلف این نوع مقیاس قابل مقایسه اند مانند سن ، قد و وزن.

برای شرح روشهای آماری مورد استفاده در پژوهش پژوهشگر باید شناخت کافی از داده های تحقیق داشته باشد و ویژگی های داده ها را بداند و از روشهای آماری در علوم انسانی اطلاع کافی داشته باشد . در پژوهش ها از آمار توصیفی و آمار استنباطی بهره گرفته می شود.

آمار توصیفی :

شرایط موجود را توصیف می کند و محقق از طریق به دست آوردن فراوانی ،ردصد فراوانی ، فراوانی تجمعی ، اندازه گرایش های مرکزی ، شاخص های پراکندگی رسم نمودار های ستونی و هیستوگرام خصوصیات شخصی و وضعیت متغیرها را مورد مطالعه و توصیف قرار می دهد.

آمار استنباطی :

عملکرد یا ارتباط بین دو یا چند متغیر و یا رابطه علت معلولی به کمک آمار استباطی مورد بررسی یا پیش بینی قرار می گیرد . محقق به کمک آمار استنباطی نهفقط به آنچه که هست پی می برد ، بلکه در می یابد که در صورت تغییر یک متغیر در متغیر دیگر چه اتفاقی خواهد افتاد و می تواند یافته های نمونه کوچک آماری را به گروه های بزرگ تر تعمیم دهد.

پژوهشگر با توجه به مقیاس متغیرهای تحقیق ، فرضیه ها و یا سوالات تحقیق بایستی تحلیل ها و آزمون های مناسب داده های خود را انتخاب و ذکر نماید. بدیهی است آنچه که از روش های آماری در طرح تحقیق مشخص می شود پس از اجرای تحقیق ممکن است تغییر یابد.

فهرست فعالیت های مورد نیاز برای اجرای تحقیق به ترتیب زمانی (مراحل اجرای تحقیق)

در این بخش محقق برنامه زمان بندی فعالیت های مربوط به اجرای تحقیق را درجدولی تنظیم و ارائه می نماید تا استاد راهنما و گروه آموزشی در جریان تاریخ احتمالی دفاع دانشجو قرار گرفته برنامه ریزی های لازم را انجام دهند جدول زیر نمونه ای فرضی از جدولزمان بندی اجرای پژوهش می باشد.

جدول زمان بندی پروپوزال کارشناسی ارشد تاریخ شروع ……………

ملاحظات زمان پیش بینی شده(هفته) عنوان فعالیت ردیف
6 جمع آوری مبانی نظری 1
3 تنظیم ادبیات و پیشینه تحقیق 2
4 تهیه ی ابزار های تحقیق 3
4 محاسبه پایایی و روایی ابزارها 4
5 جمع آوری اطلاعات 5
3 تجزیه و تحلیل اطلاعات 6
6 تدوین نهایی پایان نامه 7
4 اخذ نظرات اصلاحی استاد 8
1 راهنما و مشاور تهیه نسخه نهایی پایان نامه و تحویل به گروه آموزشی 9
36 هفته جمع

بودجه مورد نیاز برای اجرای پژوهش

با توجه به اینکه هرپژوهشی مستلزم انجام هزینه است لذا در بعضی مواقع که طرح پژوهشی به سازمانی جهت تصویب ارائه می شود بایستی لیست هزینه های مربوط به تفکیک هزینه های پرسنلی ، مواد و لوازم مصرفی ، مسافرت و غیره در طرح تحقیق منظور شود. این بخض در فرم پروپوزال کارشناسی ارشد اغلب دانشگاه ها لحاظ شده است.

بودجه مورد نیاز برای اجرای پژوهش

منابع شناسایی شده برای استفاده در تحقیق

در این قسمت کلیه منابعی که در طرح پروپوزال کارشناسی ارشد مورد استفاده قرار گرفته و یا منابعی که بعدا در اجرای تحقیق مورد استفاده قرار خواهد گرفت براساس ضوابط به نوشتن منابع به تفکیک فارسی و لاتین تنظیم و ارائه می شود.

فصول پایان نامه

در این قسمت را جع به محتوی متنی فصول پایان نامه مطالبی ارائه می گردد. پایان نامه های کارشناسی ارشد طبق استاندارد مورد قبول اکثریت غریب به اتفاق دانشگاه ها شامل 5 فصل است.

فصول پایان نامه:

1- فصل اول: مقدمه و طرح مسئله
2- فصل دوم: مروری بر منابع یا روش تحقیق
3- فصل سوم: مدل ها و ایده های تحقیق
4- فصل چهارم: نتایج تحقیق
5- فصل پنجم: نتیجه گیری جمعبندی و پیشنهادات

فصل اول: مقدمه

به طور کلی مقدمه باعث می شود که خواننده با روشنی و آمادگی بیشتری شروع به خواندن گزارش نموده ، موضوع تحقیق ، روش تحقیق و استنتاجات و غیره را به خوبی درک نماید . اگر مقدمه خوب تهیه شده باشد ، انگیزه ای برای مطالعۀ گزارش در خواننده ایجاد خواهد کرد. فلسفۀ مقدمه ، آماده ساختن ذهن خواننده برای درک مطلب و حقایق امر می باشد.
محتوای بخش مقدمه بستگی به نوع گزارش دارد . مثلاً در مقاله ها و یا گزارش های خاص، بخش مقدمه معمولاً مختصر بوده و فقط شامل جملات کوتاهی از مطالعات اساسی قبلی است که با تحقیق حاضر ارتباط می یابد . بر عکس ، در گزارشهای تفصیلی یا پایان نامۀ تحصیلی بخش مقدمه جامع و مفصل می باشد. در واقع فصل مقدمه پایان نامه، شامل شمای کلی فصول پایان نامه است.
پس به طور خلاصه آنچه که در مقدمه به آن اشاره می شود عبارتند از :
1.    بیان موضوع و اهداف مطالعه
2.    تاریخچه و زمینۀ تحقیق
3.    فرضیات
4.    سؤالات
5.    محدودیتها
6.    تعریف اصطلاحات متن
1-بیان موضوع و اهداف مطالعه
هنگامی که مسأله ای مورد تحقیق قرار می گیرد اولین قدم ، مشخص کردن اهداف مطالعه و بیان موضوع می باشد تا خواننده بداند در فصول پایان نامه چه مطالبی مطالعه خواهد شد . محقق باید به روشنی ، مشکل اساسی و نیاز به آگاهی خود برای دستیابی به نتایج تحقیق را عنوان سازد. محقق باید بیان کند که چرا این موضوع انتخاب شده و نیاز به تحقیق دارد . به عبارت دیگر، اهمیت مسألۀ تحقیق از نظر لزوم و قابلیت انجام آن ، توجیه شود . در بیان موضوع باید متغیرها مشخص شده و ارتباط بین متغیرها و جمعیت هدف ، مکان و دامنه و وسعت تحقیق مطرح گردد. به عبارت دیگر مطالب را می توان به این صورت بیان کرد ، که :

  • امر تحقیق و مطالعه بر روی چه کسانی صورت می گیرد؟(عامل مورد مطالعه)
  • چه عوامل یا متغیرهایی مورد مطالعه قرار می گیرند؟(متغیر)
  • تحقیق به چه صورت و چگونه انجام می شود؟(چگونگی انجام پژوهش)
  • تحقیق در کجا و در چه محیطی صورت می گیرد؟(مکان پژوهش)
  • تحقیق در چه مدت و در چه مدت زمانی صورت می گیرد؟(زمان پژوهش)

چون انگیزۀ هر محققی به دست آوردن نتایج و بهره مند شدن از نتایج در حل مشکلات است و از آنجا که اثر بخشی نتایج حاصله از هر تحقیقی پس از انتخاب موضوع مناسب ، در گرو طرح ریزی دقیق تحقیق می باشد ، بیان موضوع، زمینه را برای تهیه و تدوین چهارچوب مناسبی فراهم می آورد ، به طوری که مسیر کار تحقیق به خوبی مشخص می گردد . اهداف تحقیق شامل توضیح موضوع تحقیق است که معلوم می کند پژوهش چه چیزی را دنبال می کند و مقصود نهایی از انجام پژوهش چیست.
پس به طور خلاصه :
بیان موضوع ، هدف ما را صراحت بخشیده و مسیر را مشخص می کند.
ضرورت و اولویت انجام تحقیق را روشن می سازد.
سبب هماهنگی کارها شده و از انحرافهای احتمالی جلوگیری می کند.
2-تاریخچه و زمینۀ تحقیق
محقق در این بخش به تحقیقات و مطالعات مربوط به موضوع که قبل از تحقیق مورد نظرش انجام گرفته است اشارۀ مختصری می کند و یا احیاناً اگر در آن تحقیق، مسائل و مشکلاتی حل نشده باقی مانده اند به آن مطالب اشاره می کند. پس در ابتدا، کل تحقیقاتی که در ارتباط با موضوع است جمع آوری شده ، سپس شرح مختصری از آن مطالب که با تحقیق مربوطه در ارتباط نزدیک است ، ارائه می گردد. این بررسی مقدماتی، محقق را از بسیاری مخاطرات و مشکلات بعدی مصون خواهد داشت و نیز به او کمک خواهد کرد که بهترین طرح و آسان ترین روش تحقیق را برای مسألۀ مورد نظر خویش انتخاب نماید. در تهیۀ این بخش و ذکر تحقیقات دیگران ، ساده نویسی و خلاصه نویسی و عینی بودن مطالب باید کاملاً مراعات شود.
3-فرضیات
فرضیه یک نظر یا ایده است ، ایده ای که هنوز صریح و قطعی نیست و پس از آزمایش و بررسی مجدد باید رد یا قبول شود . گاهی فرضیه پیشنهاد است ؛ پیشنهاد محقق دربارۀ مسأله ای که بر اساس ضوابط و شواهدی به دست آمده و ارزش آزمایش و بررسی را پیدا کرده است .
فرضهایی که در تحقیق بیان می شوند باید مانند اهداف مطالعه به طور دقیق، واضح و کامل و با استفاده از واژه های قابل اندازه گیری بیان شوند. فرضهای تحقیق در واقع پیش بینی های محقق از نتایج کار مطالعاتی – تحقیقاتی است که انجام خواهد شد.
محقق می تواند با مطرح کردن تعدادی فرضیه ، کار تحقیق و مطالعه را آغاز کند و به این ترتیب فرضهای مطرح شده در طول تحقیق به مرحلۀ سنجش و آزمایش گذاشته می شوند تا در انتهای کار مشخص شوند که فرض مورد قبول بوده است یا خیر؟
فرضیه می تواند به صورتهای مختلفی در ذهن انسان نقش ببندد . گاهی ممکن است فرضیه از تجربۀ شخصی منشأ بگیرد؛ مانند فرضیۀ قوۀ جاذبۀ زمین نیوتن پس از مشاهدۀ افتادن سیب از درخت بر روی زمین . گاهی ممکن است فرضیه مبتنی بر حدس و گمان و خیال یک فرد باشد که البته کمتر می تواند نتیجه ای علمی در بر داشته باشد. در اکثر موارد ، فرضیات مطرح شده در تحقیقات از مطالعات و تجارب علمی و تئوری های موجود منشأ می گیرند. به هر حال ، فرضیه به هر صورتی که سرچشمه بگیرد باید تابع اصول و قوانینی باشد.
فرضیه باید به روشنی و وضوح مطرح شود تا برای عموم قابل فهم باشد و اگر نکات و کلمات خاصی در بیان فرضیه وجود دارد باید به خوبی تعریف شده ، طوری بیان گردند که بتوان توسط آزمایشها و وسایل موجود ، آن را تحت آزمایش و مشاهدۀ علمی قرار داد و در انتها ، اگر نتایج به دست آمده از این فرضیه ارزشمند بود، بتوان از آنها برای حل مشکلات و معضلات استفاده کرد . پس از هر تحقیق، فرضیه ای که به مرحلۀ آزمایش گذاشته شده بود ، رد یا قبول می شود . گاهی احتمال دارد که فرضیه های جدیدتر و بهتری در حین تحقیق یا پس از انجام آن حاصل گردد که این فرضیه ها غالباً می تواند به عنوان توصیه و پیشنهادی برای طرح های تحقیقاتی که در آینده صورت می پذیرد ، ذکر گردد.
4-سؤالات
در بعضی از تحقیقات ، شرایط طوری است که آزمون فرضیات آن از طریق روشهای آماری مقدور نیست و لذا در این موارد فرضیات تحقیق به صورت سؤال نوشته می شود و محقق ، تحقیقاتی را انجام می دهد تا بتواند به سؤالات مطرح شده پاسخ بدهد . چنان که در یک تحقیق فقط یک متغیر وجود داشته باشد بهتر است که محقق به جای نوشتن فرضیۀ تحقیق ، سؤالاتی را برای این نوع تحقیق مطرح کند . این سؤالات معمولاً از اهداف پژوهش مشتق شده و در جریان تحقیق به معرض آزمایش گذاشته می شود تا در انتهای تحقیق پاسخ این سؤالات به دست آید .
سؤالاتی که در تحقیق مطرح می شوند باید مانند اهداف تحقیق ، کاملاً روشن و دقیق و به صورت یک جملۀ کامل ذکر شوند . به عبارت دیگر «هدف» ، «سؤال» و «فرضیه» از لحاظ معنا و مفهوم ، یکی هستند و فقط از نظر لفظ و بیان با هم متفاوتند .
5-محدودیتها
همان گونه که برای نوشتن مسأله و موضوع ، اهداف ، فرضیات ، و سؤالات ویژۀ تحقیق ، معیارهای مشخصی وجود دارد ، محدودیتهای تحقیق نیز باید به صورت مناسبی نوشته شود . به عبارت دیگر ، لازم است در نوشتن محدودیتها نیز نکاتی مراعات شود . این نکات عبارتند از :
1. محدودیت های پژوهش بایستی به صورت جمله های کامل نوشته شود .
2. محدودیت ها بایستی به روشنی و وضوح معلوم شود.
3. لازم است مشخص شود که چرا و چگونه این متغیر ، بر نمونۀ تحقیق، گردآوری داده ها و یا نتایج یافته ها تأثیر می گذارد .
6-تعریف اصطلاحات متن
معمولاً در هر تحقیق و موضوعی تعدادی واژه و اصطلاح تخصصی وجود دارد که بیش از همه در فصول پایان نامه استفاده شده اند. از آنجایی که اکثر واژه ها و اصطلاحات ، معانی متفاوتی دارند ، محقق ناگزیر است که این اصطلاحات را به طور دقیق ، تعریف کند . زیرا ممکن است در بعضی موارد واژه یا اصطلاح ویژه ای مفهومی را به خواننده ارائه دهد که اصولاً مورد توجه محقق نبوده ، یا واژه ای برای خواننده گنگ و نامفهوم باشد . بنابراین با توجه به لزوم گویایی و ساده نویسی گزارش های تحقیق ، محقق موظف است که این گونه واژه ها را در گزارش خود تعریف کند .
معمولا در تعریف واژه ها باید از یک مرجع معتبر استفاده نمود و به طور دقیق و واضح و با کلمات ساده آن را تعریف کرد ، لذا توصیه می شود که در این موارد از فرهنگ لغت استفاده شود.

فصل دوم: سابقۀ موضوع تحقیق

این قسمت از تحقیقات ، به طور مختصر و کوتاه ، در بخش مقدمه بیان می شود ولی بعضی از نویسندگان و محققین که کار گسترده ای را انجام داده اند ، برای اهمیت دادن به موضوع و ذکر مطالب ، آن را به طور تفصیلی به صورت فصلی از فصول پایان نامه به صورت جداگانه ذکر می کنند.این بخش از گزارش تحقیق ، مروری است بر ادبیات مهمی که با تحقیق مورد نظر رابطه دارد و خلاصه ای از تحقیقات قبلی و نوشته های مهم پژوهشگران و متخصصان و مطالعات دیگران است که در کتابها ، مقالات ، گزارشها و پایان نامه ها وجود دارد . این قسمت از گزارش ، زمینه را برای پروراندن مطالعۀ حاضر فراهم می کند و خواننده را با یافته هایی که تا آن تاریخ به دست آمده است ، آشنا می سازد . چون پیشرفت یک تحقیق خوب مبتنی بر دانستن تمامی یافته هایی است که دربارۀ یک مسأله به دست آمده است . بنابراین، این بخش نشانگر پیشرفت اطلاعات و دانش پژوهشگر در یک رشتۀ تحقیقاتی و مطالعاتی است .
بررسی سابقۀ موضوع ، مدارک و متون به طور خلاصه فواید زیر را داراست:
1. اطلاعات محقق در زمینۀ مطالعه و تحقیقاتش افزوده می شود.
2. تجربه های دیگران در اختیار محقق می گیرد .
3. از دوباره کاری تا حد زیادی جلوگیری می کند .
4. محقق با انواع محتلف روش هایی که در آن تحقیق به کار می رود ، آشنا می شود.
5. نقاط ضعف و نقص اطلاعاتی در رابطه با موضوع تحقیق آشکار می شود.
6. محقق می تواند آسان ترین روش تحقیق برای مسألۀ مورد مطالعه اش را انتخاب کند.

حجم و نحوۀ نگارش مطالب این قسمت از گزارش ، بسته به مخاطب و خوانندۀ گزارش متفاوت است ؛ اگر گزارش ما به صورت یک مقالۀ تحقیقاتی یا گزارش علمی و یا ارائۀ پایان نامه برای صاحب نظران و متخصصان نوشته می شود، باید این قسمت به طور مفصل و با ذکر جزئیات بیان شود وگرنه آوردن کلیات مطالب کافی خواهد بود. قاعدۀ عملی برای محقق جهت نوشتن قسمت روش تحقیق در گزارش های مفصل به این صورت است که باید مطالب به تفصیل شرح داده شود تا به محقق دیگر امکان دهد که عیناً تحقیق وی را تکرار کرده و درستی روش جمع آوری و تحلیل داده ها را دریابد ، و به نتایج یکسانی دست پیدا کند.

پس به طور خلاصه در این بخش قسمت های ذیل ذکر می شوند:

  1. تعیین و تعریف متغیرهای اصلی
  2. روش تحقیق و نوع مطالعه
  3. جامعه و نمونۀ مورد مطالعه
  4. روش نمونه گیری و حجم نمونه
  5. روش جمع آوری اطلاعات و وسیلۀ جمع آوری
  6. روشهای آماری و تجزیه و تحلیل اطلاعات

فصل سوم: تعیین و تعریف متغیرهای اصلی

در میان فصول پایان نامه ای که تا اینجا مطرح شد، فصل سوم نقش سرنوشت ساز داشته و تعیین کننده مسیر است. متغیر، عبارت از خصوصیات و حالات مورد اندازه گیری است که می تواند تغییر کند و یا تغییری به وجود آورد . برای مثال اندازه گیری سن، قد ، با شماره یا دسته بندی جنس و بیماری و …
متغیر ، انواع مختلفی دارد و در هنگام طرح و برنامه ریزی یک تحقیق ، لازم است متغیرهایی را که اندازه گیری خواهند شد انتخاب کرده ، تشریح کنیم . انتخاب متغیرهای تحت مطالعه براساس ارتباط آنها به اهداف تحقیق صورت می گیرد.
پس از انتخاب و تعیین متغیرهای اصلی تحقیق ، متغیرها تعریف و تشریح می گردند و معمولاً آنهایی که به طور مستقیم با اهداف پژوهش در ارتباط هستند بیشتر مورد توجه و تأیید قرار می گیرند . روش تحقیق و نوع مطالعه ای که محقق برای انجام مطالعۀ خویش انتخاب می کند با این متغیرها ارتباط مستقیم دارد . در هنگام تعریف و تشریح متغیرها بایستی تعریف عملی تنظیم نمود که در آن متغیر به صورت واقعیاتی قابل اندازه گیری بیان شده ، در صورت لزوم چگونگی به دست آوردن آن اصول ارائه شود . این تعاریف بایستی به روشنی و به تفصیل بیان گردد ، وگرنه تضمینی وجود ندارد که در صورت انجام مطالعه توسط محققی دیگر ، یا حتی در صورت تکرار آن به وسیلۀ همان محقق ، یافته های مشابهی به دست آید .
یک اصطلاح در عین حال ممکن است معانی مختلفی داشته باشد ، لذا محقق بایستی به روشنی و به دقت ، اصطلاحات را براساس مقاصد مطالعه اش شرح دهد .
در پایان، بایستی توجه داشت که در مورد برخی از متغیرهای خاص ، تعاریف مشروح فقط وقتی قابل تنظیم است که یافته ها تجزیه و تحلیل شده باشند . اینها متغیرهایی مرکبی هستند که از ترکیب چند جزء مختلف تشکیل شده اند و این ترکیب از قواعدی پیروی می کند که تنها پس از آزمودن ارتباط واقعی بین آن اجزاء تعیین می شود.
1-روش تحقیق و نوع مطالعه
روش تحقیق و نوع مطالعه ای که محقق برای انجام مطالعۀ خویش انتخاب می کند ، با موضوع و هدف مطالعۀ او ارتباط مستقیم دارد . انتخاب روش تحقیق به ماهیت موضوع ، اهداف تحقیق ، فرضیات ، سؤالات ، ملاحظات اخلاقی و بودجه و امکانات اجرائی آن بستگی دارد . در این مرحله ، محقق براساس مشکل مورد تحقیق و مسألۀ مورد نظر، روش تحقیق مناسبی را انتخاب می کند که قابل اجرا بوده و به نتایجی دست یابد . در هنگام نوشتن گزارش تحقیق ، محقق باید دقیقاً دلیل انتخاب روش تحقیق و چگونگی روش تحقیق و نوع مطالعه را توضیح دهد .
2-جامعه و نمونۀ مورد مطالعه
در مراحل اولیۀ هر تحقیقی، انتخاب جمعیت مورد مطالعه کار بسیار مهمی است . توصیف کامل و دقیق از جمعیت مورد تحقیق برای گزارش تحقیق بسیار حیاتی است و بدون آن ، خواننده نمی تواند میزان تعمیم پذیری و ارتباط نتایج به جمعیت را مشخص کند.
جامعۀ مورد تحقیق ، عبارت از مجموعه ای از افراد یا نمونه هاست که دارای ویژگیهای قابل اندازه گیری هستند . در اغلب موارد ، مطالعه بر روی بخش و یا نمونه ای از یک جمعیت بزرگ انجام می شود. به عبارتی دیگر جمعیتی که مورد مطالعه قرار می گیرد نمونه ای از یک جمعیت بزرگتر می باشد. از چنین جامعه ای نمونه گرفته می شود ، تحقیق صورت می پذیرد و نتایج حاصل از تحقیق برای حل مشکلات و معضلات ، به همان جامعه تعمیم داده می شود.
جامعه و نمونه ای که برای انجام تحقیقی انتخاب می شود بایستی با اهداف تحقیق ، ارتباط مستقیم داشته باشد. جمعیت یا جمعیت های مورد مطالعه باید به روشنی و صراحت از نظر مکانی ، زمانی و اندازۀ جمعیت و هر گونه معیار مربوط دیگر، تعریف شوند.
3-روش نمونه گیری و حجم نمونه
محقق پس از تعیین روش تحقیق و انتخاب جامعۀ مورد نظر و نمونۀ مورد مطالعه و گزینش آن ، با توجه به هدف و ویژگیهای روش تحقیق و نوع نمونۀ انتخابی تصمیم می گیرد که چه تعداد از نمونه یا چه حجمی از موارد را انتخاب نماید. به عبارتی ، تعداد افراد یا اشیاء و … که به عنوان نمونه در امر تحقیق شرکت داده می شوند ، باید مشخص شود. در تعیین حجم نمونه عوامل گوناگونی دخالت دارند . در انتخاب حجم نمونه باید به اهداف تحقیق ، روش تحقیق ، حجم جامعۀ مورد نظر ، زمان مطالعه ، روش های آماری ، بودجه و … دقت شود.
پس در این بخش به طور خلاصه ، روش نمونه گیری و تعداد نمونه ای که برای مطالعه گرفته می شود و شیوه های خاص به کار رفته و منطق استفاده از آن ، به طور کامل و با دقت تعریف می شوند.
4-روش جمع آوری اطلاعات و وسایل جمع آوری
محقق پس از تعیین و انتخاب روش تحقیق مناسب و نمونۀ مورد مطالعه و گزینش آن ، با توجه به هدف و ویژگی های روش تحقیق و نوع نمونه ی انتخابی به جمع آوری اطلاعات مناسب می پردازد. جمع آوری اطلاعات به روش های گوناگونی میسر است و ابزار و وسایل جمع آوری اطلاعات نیز به محقق کمک می کند تا اطلاعات لازم برای انجام تحقیق و رسیدن به نتایج را جمع آوری کند.
متداول ترین ابزار گردآوری اطلاعات ؛ مشاهده ، مصاحبه ، پرسش نامه ، فیش مطالعاتی و استفاده از منابع مستند مانند تهیۀ گزارش است . در این مرحله از تحقیق ، محقق براساس اهداف مورد نظر تحقیق و امکانات اجرائی و نوع اطلاعاتی که باید جمع آوری کند ، تصمیم می گیرد که از چه ابزاری برای جمع آوری اطلاعات و داده ها استفاده کند.
در این بخش ، چگونگی جمع آوری داده ها و نوع ابزار مورد استفاده جهت جمع آوری داده ها باید تشریح گردد که این امر شامل برنامۀ کار ، شرح چگونگی عمل مشاهده گر (در صورت لزوم) ، شرح چگونگی تربیت مشاهده گر و شرح دستورالعمل است . بایستی چگونگی استفاده از ابزار مورد نظر برای گرد آوری اطلاعات تحقیق معلوم و مشخص گردد و به عبارت دیگر ، بایستی مشخص باشد که محقق چگونه ، در چه محیطی ، در چه زمانی ، در چه مکانی ، از چه  کسانی و توسط چه افرادی از این وسیله برای جمع آوری داده ها استفاده کرده است . باید مرحله به مرحلۀ کارهای انجام شده ، در گزارش دقیقاً بیان شود .
در بعضی از مطالعات ، در جمع آوری اطلاعات ، از روشهای خاصی استفاده می شود که محقق باید دقیقاً و به روشنی مراحل جمع آوری اطلاعات و وسایل و روش های مورد استفاده را شرح دهد . البته در مورد روشهای کلاسیک و شناخته شده ، تنها ذکر مرجع و نوع روش کافی است و فقط اگر تغییری در روش داده شده است باید ذکر شود.
5-روشهای آماری و تجزیه و تحلیل اطلاعات
یک محقق با استفاده از ابزار گردآوری اطلاعات ، داده هایی را به دست آورد و معمولاً با استفاده از روش های آماری به تجزیه و تحلیل این داده ها پرداخته و به نتایجی دست پیدا می کند . محقق باید روش های آماری خاصی را که برای تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق مورد استفاده شده است به دقت و به تفصیل در این قسمت توصیف کند.
در این بخش لازم است فرمولها و سطوح معنی دار بودن آماری و فنون آماری که در تحقیق به کار رفته است را به روشنی توضیح داده ، از ایجاد هر گونه ابهام و پیچیدگی در بیان آنها پرهیز کند . این بخش در کتاب و پایان نامه باید کامل بوده ، تمام جزئیات به صورت مفصل توضیح داده شوند ولی در مقالات و گزارشهای کوتاه معمولاً تنها به ذکر اهم مطالب دربارۀ روشها و مواد اکتفا می شود و از ذکر جزئیات خودداری می گردد.

فصل چهارم: یافته های تحقیق (نتایج)

قلب تپنده فصول پایان نامه، فصل چهارم است. نتیجه ، مهمترین قسمت گزارش کار تحقیقی را تشکیل می دهد. در این قسمت محقق به ارائۀ یافته های حاصل از تحقیق می پردازد.

در واقع این بخش، اطلاعات به دست آمده ای است که احتمالاً می تواند به قبول فرضیه ها و یا سؤالات مطرح شده در تحقیق پاسخ دهد . فصل یافته ها جایی است که پاسخها در آن قرار دارند و باید فقط محدود به ارائۀ داده ها باشد. بایستی در این قسمت تا حد امکان از تفسیر خودداری شود ، ولی اگر سیر منطقی مطالب به گونه است که پیوند دادن یافته های مختلف بدون تفسیر مشکل است ، می توان به صورت خیلی خلاصه تفسیری از اطلاعات را ارائه داد.

به طور خلاصه در بحث یافته های تحقیق مطالب زیر بیان می گردند :

  1. تدوین و دسته بندی یافته ها
  2. تشریح روش آماری به کار رفته
  3. مشخص کردن سطح معنی داری و میزان ارتباط متغیرها
  4. تهیۀ جداول

تدوین و دسته بندی یافته ها
نتایج و یافته ها به دست آمده باید به گونه ای طبقه بندی و دسته بندی شوند، که خواننده به آسانی بتواند مسائل مورد نظر را به دست آورد . فصل یافته های تحقیق باید به خوبی تدوین شود ، به طوری که به آسانی بتوان دریافت که آیا داده ها و یافته ها ، فرضیات ، و یا سؤالات ، تحقیق را تأیید می کنند یا خیر؟ یک روش برای تنظیم فصل یافته های تحقیق این است که تمام مسائل ، فرضیات و یا سؤالات تحقیق را مجدداً بیان کرده و سپس نتایجی که به آن سؤال یا فرضیه خاص ارتباط دارد را به دنبال آن ذکر کرد.
محقق در ابتدا یافته های خود را با نظم و ترتیب منطقی در متن ، جدول و نگاره (تصویر) وارد کرده و دقت می کند که جدول ، تکرار یافته های گفته شده در متن و یا نگاره ها تکرار داده های متن و جدول نباشد. به عبارت دیگر در آغاز ، تصمیم می گیرد که کدام یافته در متن ، کدام یک در جدول و کدام یک به صورت نگاره باشد .
بی گمان ، جدول زمانی به کار می آید که یافته ها بیش از چند مورد باشند، به طوری که وارد کردن آن در متن ، خواننده را سردرگم کند و نگاره زمانی به کار می آید که جدول نتواند گویای سخن و هدف باشد و یا ارائۀ یافته ها به صورت نگاره ، درک بهتر و سریع تری را به خواننده بدهد . هر نگاره یا جدول باید کامل بوده ، کاملاً گویای مطلب باشد و فهم آن به خواندن متن نیازی نداشته باشد . پس به این ترتیب کلیۀ یافته ها مرتب و دسته بندی می شوند.
2-تشریح روشهای آماری به کار رفته
در فصل یافته ها باید از تمام روش های آماری که به منظور آزمون فرضیه ها به کار رفته است نام برد (مانند: تحلیل واریانس، آزمون T و …) تکنیکهای آماری و منطق استفاده از آن باید در فصل روش تحقیق بیان گردد.
3-مشخص کردن سطح معنی داری و میزان ارتباط متغیرها
نتایج آزمونهای معنی داری نیز باید در فصل یافته ها ذکر شود . این کار معمولاً با به دست دادن ارزشهای عددی شاخصهای آماری و با بیانی از احتمال معنی داری آماری انجام می شود.
4-آماده کردن جداول
هنگامی که اطلاعات به دست آمده تعدادش زیاد بود ، این اطلاعات وارد جدول می شود . تهیۀ جدول ، کار حساس و دقیقی است و اگر خوب تهیه شود در درک مطالب کمک بسیار زیادی می کند . برای اینکه جدول مناسب و استانداردی تهیه شود به چند مطلب مهم اشاره می شود:
جدول باید طوری تهیه شود که به تنهایی و بدون مراجعه به متن گویای کلیۀ مطالب باشد . عنوان جدول باید کوتاه و در عین حال کامل و بیان کنندۀ مطلب بوده ، از ذکر عناوین ناقص مانند «جدول ذکر شده» یا «جدول بالا» باید خودداری شود. در هنگام نوشتن عنوان جدول باید سه مطلب اساسی در عنوان ذکر شود :
الف) عنوان جدول باید کوتاه ، روشن و واضح باشد.
ب) متغیر یا متغیرهایی که داده های جدول از آنهاست ، در عنوان قید گردد.
ج) عنوان باید بیان کند که اطلاعات ارائه شده مربوط به چه چیزی ، در کجا و چه موقعی می باشد.
اطلاعات فوق را باید به صورت خلاصه و دقیق ذکر کرد. جدول را بایستی بعد از آن که مطالبی در مورد آن بیان شد ، در متن قرار داد . اگر جدول دور از متن مربوطه خود قرار گیرد باعث سردرگمی خواننده خواهد شد.
معمولاً برای شماره گذاری جداول در متن گزارش از اعداد به صورت سری از اول تا آخر گزارش استفاده می شود . معمولاً کلمۀ «جدول» در کنار یک شماره قرار می گیرد که در وسط اولین خط قرار دارد . سپس در زیر شمارۀ جدول عنوان جدول ذکر می شود. عنوان جدول اگر طولانی باشد می توان در سطور بعدی آن را نوشت . نمونه ای طرز شماره گذاری و نوشتن عنوان جدول در زیر مشاهده می شود:

جدول 1
میانگین و انحراف معیار
نمرات خام آزمون IQ

مطالبی که در داخل ستون های جدول نوشته می شود و همچنین نوشته های بالای ستون ها و کنار ردیف ها باید خلاصه باشد، به طوری که خواننده با مطالعۀ جدول به آسانی مفهوم جدول و داده های آن را درک نماید.
نکاتی قابل توجه در مورد تهیۀ جدول استاندارد :
1.    موضوع تحقیق، صفات موجود ، محل تحقیق ، و زمان تحقیق باید در عنوان جدول ذکر شوند.
2.    عنوان جدول ، متغیرها ، گروه ها و شاخص های آماری به کار رفته در جدول باید به طور واضح و دقیق ذکر شود.
3.    سرفصلها ، تیترها و نوشته های داخل ستونها بایستی روشن و واضح نوشته شوند.
4.    شکل و اندازۀ جدول باید در محدودۀ قابل قبول باشد.
5.    عنوانها بایستی در جای مناسب قرار گیرند.
6.    به هنگام استناد در متن باید به شماره ، محتوا و عنوان دقیق جدول اشاره شود.

کامل بودن و عینی بودن داده ها

یافته های تحقیق باید طوری تدوین شود که تمام تحلیلهای مربوط به فرضیه ها و یا سؤالات تحقیق در آن ذکر شده باشد. در نوشتن گزارش باید تمام یافته های تحقیق بدون کم و کاست ذکر شوند و اگر تعدادی از داده ها حذف شده است بایستی دلایل معتبری برای حذف آن موارد ، ارائه گردد . کامل بودن داده ها به این معنا نیست که محقق تعداد زیادی داده و جدول را که ارتباطی با تحقیق ندارند ، ارائه دهد.

در هنگام نوشتن بخش یافته های تحقیق باید به عینی بودن مطالب نیز دقت داشت . هدف فصل یافته ها ارائۀ داده هاست نه تفسیر آنها ، که معمولاً این کار ، با استفاده از جدولها ، شکلها ، نمودارها و شرح لازم برای بیان داده ها صورت می گیرد . داده ها باید به صورت عینی و دقیق نشان داده شوند هر چند که برخی از آنها فرضیۀ تحقیق را تأیید نمی کنند فراموش یا تخلیص نکند و یا این که حذف ننماید ، همچنین تفسیر داده ها و استناد ها باید به فصل بحث و نتیجه گیری موکول گردد.

تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق

در این قسمت ، نویسنده یافته های قسمت قبل را به تفصیل مورد بررسی قرار می دهد . آنها را با یافته های دیگران مقایسه کرده و از یافته های خود نتیجه گیری می کند و نارساییها و محدودیتهای تحقیق را ذکر می کند.

محقق در متن گزارش ، نظریات و نوشته های مختلف موافق و مخالف دربارۀ موضوع تحقیق را منعکس و آن را تجزیه و تحلیل می نماید و از خود عقیده ای ابراز نمی کند ، بنابراین تمامی گزارش مرکب از عقاید دیگران ، اسناد و مدارک مختلف جمع آوری شدۀ مربوط به موضوع است ولی در قسمت بحث ، محقق از کار جمع آوری اطلاعات و آزمایشها و تجزیه و تحلیل آن بهره گرفته و نظریات خود را بیان می دارد و بر جنبه های تازه و مهم بررسی خود و بر نتایجی که می توان از آنها گرفت و مورد استفاده قرار دارد تأکید می کند.


در ضمن ، باید دقت شود که بحث دقیقاً تکرار یافته ها و نتایج به دست آمده نباشد، همچنین نباید یافته هایی عنوان شود که قبلاً به آن اشاره ای نشده است . به طور کلی ، محور اصلی سخن در این قسمت، آثار و اهمیت یافته ها ، محدودیتها و چگونگی ارتباط آنها با مطالعات مشابه و کارهای دیگران می باشد.
روش نادرستی که در اکثر گزارشها دیده می شود این است که قسمت بحث را به صورت رونوشتی از کتب ذکر می کنند و کلیۀ خصوصیات مطلب مورد بحث (مثلاً بیماری خاص) را از ابتدا تا انتها به طور کامل و کلاسیک از روی کتاب شرح می دهند ، در صورتی که این قسمت باید حاوی مطالب کاملاً جدید حاصل از مطالعه باشد و مطلب ذکر شده در کمتر کتابی یافت می شود.
در نوشتن گزارش باید سعی شود تا فصل بحث و نتیجه گیری ، عینی و درست باشد و از تفسیرهای نادرست و ارائۀ مطالب به صورت ناقص به شدت جلوگیری شود . برای اطمینان بیشتر ، فصل بحث و نتیجه گیری باید چند بار توسط نویسنده بازخوانی و تصحیح شود . در هنگام تجدید نظر دقت در نکات ذیل لازم است :
–    از استنتاج ها و تعبیر و تفسیرهایی که متفاوت با داده هاست جلوگیری شود .
–    استنتاج های ذکر شده در گزارش باید مستدل و واقعی باشند.
–    استنتاج هایی که ذکر می گردد نباید با مفاهیم قبلی مغایرت داشته باشد.
–    نتایج گزارش شده باید با فرضیۀ تحقیق مطابقت داشته باشد.
محقق هنگامی که نتایج کار تحقیق خود را تفسیر می کند باید نکاتی را مراعات نماید:

  • دقت کند که شواهد یا استنتاجهایی که مخالف فرضیه یا عقیده شخصی است حذف نشود.
  • از بیان مطالبی که به قضاوتهای شخصی دور از حقیقت متکی است ، پرهیز کند.
  • دقت کند که نتیجه گیری براساس یافته هایی انجام گیرد که از طریق ابزارهای اندازه گیری دقیق ( ابزارهایی که صحت و دقت آن معلوم است) به دست آمده است .
  • دقت کند که براساس یک و یا تعداد معدودی از موارد و داده ها تعمیم هایی صورت نگیرد . (داده های ناکافی تعمیم داده نشوند)
  • باید به این مسأله دقت داشت که فصل بحث و نتیجه گیری فقط به تشریح داده ها ،آنطور که به دست آمده اند ، بپردازد و صادقانه تمام نکات مربوط به فرضیه ها و ارتباط با آن داده ها را نشان داده وتفسیر نماید.

بعد از ارائۀ شواهدی دربارۀ فرضیه یا سؤال تحقیق، محقق باید ارتباط بین یافته ها را با تحقیقات قبلی تشریح کند . بایستی جنبه هایی از یافته ها که هماهنگ یا ناهماهنگ با مطالعات قبلی است ذکر شده ، پی آمدهای تحقیقی آنها بیان گردد . پس از تحلیل پی آمدهای یافته ها و اثرات آن ، شاید مناسب باشد که اولاً کارهایی را که براساس این یافته ها می توان انجام داد تشریح شود و ثانیاً راههایی را که تحقیقات آینده می توانند داده های بهتر یا مناسب تری در زمینۀ مسألۀ مورد بررسی ارائه دهند ، پیشنهاد گردد . البته در پایان این قسمت به محدودیتها و نقاط ضعف تحقیق نیز باید اشاره کرد.
وقتی لازم باشد که در یک گزارش، فصل نتیجه گیری همراه با بحث باشد ، بهتر است که محتوای آن با مطالب ذکر شده در قسمت یافته ها متناسب و با مطالب بیان شده در قسمت بحث هماهنگ باشد زیرا در فصل بحث ، مضامین یافته ها برای استفاده از تئوری و عمل ، به تفصیل مورد بحث قرار می گیرد . در فصل نتیجه گیری باید به ارائه مطالبی روشن و دقیق پرداخت که از پیچیدگی کمتری برخوردار باشند . باید دقت شود که مطالب تکراری در بحث به حداقل می رسد تا بخش نتیجه گیری خسته کننده نباشد.
پس به طور کلی محور اصلی سخن در این قسمت شامل موارد زیر است :
1.    بیان فرضیۀ تحقیق
2.    بیان یافته های اساسی مربوط به فرضیۀ تحقیق
3.    شرح فرضیه های معارض و تعبیر و تفسیر نتایج
4.    منطق رد فرضیه های معارض
5.    شرح ارتباط یافته های تحقیق با یافته های مطالعات قبلی
6.    توضیح محدودیتها و چگونگی ارتباط آن با مطالعات مشابه و کارهای دیگران

فصل پنجم: خلاصه تحقیق و پیشنهاد ها

آخرین بخش از فصول پایان نامه، نتیجه گیری و پیشنهادات است. این قسمت که معمولاً در انتهای گزارش بیان می شود ، فشرده ای از تحقیق است که یافته هایی را برای کسانی که وقت خواندن تمام مطالب گزارش را ندارند ، ارائه می دهد . پس، این بخش بیان مجددی از فصلهای مهم گزارش تحقیق است که به اجمال و خلاصه تهیه شده است . بخش مربوط به خلاصۀ تحقیق بیش از سایر قسمت های آن مورد استفاده قرار می گیرد . خوانندگان و محققینی که ادبیات و سابقۀ تحقیق را برای دستیابی به مطالعات مهم مرور می کنند ، پیش از آن که تصمیم بگیرند آیا بررسی کامل گزارش تحقیق ارزش صرف وقت دارد یا نه به مطالعۀ این بخش می پردازند ، پس باید این قسمت جذاب و گیرا باشد. بنابراین چکیده نتایج فصولی از پایان نامه که به طور خاص به تحقیق حاضر پرداخته اند در این قسمت ارائه می گردد.

در پایان این قسمت پیشنهادهایی را در رابطه با نتیجۀ تحقیق حاصل شده ارائه می دهند و نیز اقداماتی که برای انجام این پیشنهاد ها لازم هستند را ذکر می کنند، همچنین زمینه هایی که نیاز به تحقیق بیشتر دارند جهت استفادۀ سایر محققان ذکر می شود .

متن پایان نامه

saraدر این قسمت محتوی متن پایان نامه به صورت کلی و به صورت دسته بندی ارائه می گردد تا قبل از هر کاری دانشجویان با مطالب الزامی برای فصول آشنا شوند.

طرح تحقیق (مقدمه و بیان مسئله)

مقدمه ، نخستین متن پایان نامه می باشد . این قسمت بیانگر مقصود، موضوع و اهداف مطالعه است . اولین صفحۀ مقدمه ، صفحۀ اول (1) پایان نامه می باشد، یعنی از این قسمت شماره گذاری صفحات آغاز می گردد .
مقدمه در واقع همان طرح تحقیق است که اساسی ترین و ابتدایی ترین فصل پایان نامه تلقی می گردد. یک محقق قبل از شروع به کار تحقیق ، طرح تحقیق را تهیه و تنظیم می کند و به نظر استاد راهنما و یا هر فرد و گروه دیگری که قصد دارد نتایج تحقیق خود را به آنها گزارش دهد ، می رساند . پس از تأیید ، این طرح تحقیقی را به اجرا در آورده و به نتایجی دست می یابد . محقق پس از دستیابی به نتایج لازم است نتیجۀ کار تحقیقاتی یا مطالعاتی خود را به صورت گزارش کتبی یا متن پایان نامه به اطلاع مسئولین برساند. شکل زیر شماتیکی از بخش متن پایان نامه را نمایش می دهد.
p1

معمولاً هر گزارش و متنی در کتاب یا متن پایان نامه ، با یک مقدمه شامل بحث عمومی و کلی در اطراف موضوع مورد بحث آغاز می شود . در این بخش معمولاً مشکل دقیقاً مطرح می شود و محقق به اختصار ، نظرات و تحقیقات مربوط به موضوع و یا مشکلات حل نشده در رابطه با آن را بیان کرده و به طور کلی موضوع تحقیق را دقیقاً شرح داده و تاریخچۀ مختصری از موضوع تحقیق را  ذکر می کند. فرضیات، محدودیت ها ،سؤالات ، اهداف و سایر مسائل مربوط به آن ، تا حد لازم نیز بیان می گردد و اصطلاحات متن گزارش توضیح داده می شود .با توجه به آنچه گفته شد، بخش مقدمه پایان نامه باید شامل سرفصلهای زیر باشد:

p7

روش تحقیق

طبق آنچه در شکل مروبط به متن کل پایان نامه ارائه شده است. بخش سوم متن پایان نامه شامل روش تحقیق است که به سر فصلهای لازم برای آن در شکل زیر نمایش داده شده است.

p3

یافته های تحقیق

پس از بیانن مقدمه، سابقه تحقیق و روش تحقیق نوبت به ارائه مدل ها یا ایده های اصلی محقق می رسد که در پایان نامه حاضر مورد مطالعه است. یافته های تحقیق شامل مطالب ارائه شده در شکل زیر باید باشد:

p4

بحث و نتیجه گیری، خلاصه و پیشنهادات

پس از ارائه و اثبات یافته های تحقیق بخش نهایی متن پایان نامه یعنی بحث و نتیجه گیری، خلاصه کار و پیشنهادات ارائه می گردد. بخش نتیجه گیری به منظور ارائه چکیده ای از نتایج حاصل از تحقیق باید شامل مطالب زیر باشد:

p5

بعد از ارائه نتایج حاصل از تحقیق، محقق با اشراف بر موضوع قادر به ارائه خلاصه کار و پیشنهاداتی برای ادامه مطالعه است. مطالبی که در بخش پیشنهادات و خلاصه ارائه می گردد عبارتند از:

p6

پس به طور خلاصه این متن پایان نامه شامل موارد ذیل می باشد.

  1. ارائۀ خلاصه ای از یافته ها و نتایج تحقیق
  2. بیان و توضیح روابط علت و معلولی حاصل از نتایج تحقیق
  3. بیان و توضیح فرضیه های مطرح شده در طرح تحقیق
  4. بیان تأیید ، تصریح ، تأکید و یا رد فرضیه های قبلی
  5. پیشنهادهایی در رابطه با چگونگی استفاده و به کارگیری نتایج تحقیق در حل مسائل و مشکلات
  6. پیشنهادهایی جهت انجام تحقیقات بعدی که به تکمیل کردن اطلاعات به دست آمده از این تحقیق کمک می کند.
  7. پیشنهادهایی در رابطه با نحوۀ انجام و روش تحقیق در مطالعات بعدی جهت سهولت کارها
اجزاء اصلی گزارش موارد ذکر شده توضیحات
1-مقدمه 1. بیان موضوع و اهداف مطالعه
2. تایخچۀ و زمینۀ تحقیق
3. فرضیات
4. سؤالات
5. محدودیتها
6. تعریف اصطلاحات
  • موضوع تحقیق را بیان می دارد و اهداف اصلی تحقیق را روشن می کند
  • خلاصه ای از تحقیقات مربوط را ارائه می دهد و ذکر خلاصه ای از مطالبی که در ارتباط نزدیک با تحقیق مربوط است .
  • فرضیه ها مشخص شده و در صورت امکان با اهداف ارتباط می یابد
  • سؤالاتی ذکر می شوند که ارتباط مستقیم با هدف مطالعه دارند
  • محدودیت های تحقیق با جملات روشن، واضح و کامل نوشته می شوند.
  • تعریف اصطلاحات تخصصی به طور دقیق
 2-سابقۀ موضوع تحقیق در تحقیقات گسترده در فصلی مجزا آورده می شود. سابقۀ موضوع تحقیق مروری است بر تحقیقات انجام شدۀ قبلی و نوشتۀ پژوهشگران دیگر
 3-روش تحقیق
  1. تعیین و تعریف متغیرهای اصلی
  2. روش تحقیق و نوع مطالعه
  3. جامعه و نمونۀ مورد مطالعه
  4. روش نمونه گیری و حجم نمونه
  5. روش جمع آوری اطلاعات و وسایل جمع آوری
  6. روش های آماری و تجزیه و تحلیل اطلاعات
  • متغیرهای انتخاب شدۀ تحقیق در اینجا ذکر می شوند که ارتباط مستقیم با هدف مطالعه دارند .
  • دلیل انتخاب روش تحقیق و چگونگی روش تحقیق و نوع مطالعه ذکر می شود.
  • جمعیت و نمونۀ مورد مطالعه از نظر مکانی ، زمانی ،اندازه و … تعریف می شوند.
  • روش نمونه گیری و تعداد نمونه ها و منطق انتخاب آنها
  • تشریح چگونگی جمع آوری داده ها و ابزار مورد استفاده در جمع آوری داده ها . محقق چگونه ، کجا ، در چه زمانی ، از چه کسانی ، و از چه فردی و با چه وسائلی برای جمع آوری اطلاعات استفاده کرده است .
  • تشریح کاملی از فنون آماری به کار رفته و تحلیل های انجام شده و منطق استفادۀ از آنها
 4-یافته های تحقیق(نتایج)
  1. تدوین یافته ها
  2. تشریح روشهای آماری به کار رفته
  3. سطح معنی داری و میزان ارتباط متغیرها
  4. آماده کردن جداول
  5. کامل بودن و عینی بودن داده ها
  • مرتب و منظم کردن یافته های حاصل از تحقیق، در متن ، جدول ، نگاره و …
  • تشریح روشهای آماری مورد استفاده جهت آزمون فرضیه ها
  • مشخص کردن نتایج آزمونهای معنی داری و ارتباط با متغیرهای تحقیق
  • وارد کردن اطلاعات عددی در جدولها بر اساس ضوابط ذکر شده
  • ذکر دقیق اطلاعات و داده ها به صورت کامل و عینی
 5-تجزیه و تحلیل یافته های های تحقیق (بحث)
  1. بیان فرضیۀ تحقیق
  2. بیان یافته های اساسی مربوط به فرضیۀ تحقیق
  3. شرح فرضیه های معارض و تعبیر و تفسیر نتایج
  4. منطق رد فرضیه های معارض
  5. شرح ارتباط یافته های تحقیق با یافته های مطالعات قبلی
  6. محدودیت های نتیجه گیری
  • ذکر کامل فرضیۀ ابتدایی تحقیق
  • نتیجه گیریهای اساسی را بیان می دارد.
  • پی آمد های یافته ها برای اقدامات و تحقیقات آینده را تشریح می کند.
 6-خلاصۀ تحقیق و پیشنهاد ها
  1. ارائۀ خلاصه ای از یافته ها و نتایج تحقیق
  2. بیان و توضیح روابط علت و معلولی حاصل از نتایج تحقیق
  3. بیان و توضیح فرضیه های مطرح شده در طرح تحقیق
  4. بیان تأیید ، تصریح ، تأکید و یا رد فرضیه های قبلی
  5. پیشنهاد هایی در رابطه با چگونگی استفاده و به کار گیری نتایج تحقیق در حل مسائل و مشکلات
  6. پیشنهاد هایی جهت انجام تحقیقات بعدی که به تکمیل کردن اطلاعات به دست آمده از این تحقیق کمک می کند .
  7. پیشنهاد هایی در رابطه با نحوۀ انجام و روش تحقیق در مطالعات بعدی جهت سهولت کارها
سایت پایان نامه سرا بنا به تصویب قانون مبارزه با تقلب علمی، از تاریخ 1 مرداد ماه 1396 دیگر هیچ فعالیت در زمینه پایان نامه، مقاله و حتی ترجمه و چاپ کتاب ندارد. کلیه مشتریانی که قبل از این تاریخ کار خود را به ما سپرده اند می‌توانند از طریق ایمیل payannamehsara@gmail.com جهت کنسل نمودن کار و عودت مبلغ پرداختی با ما در ارتباط باشند.
در حال حاضر ما در زمینه تبلیغ در گوگل و سایت استخدام فعالیت می‌کنیم.