ابتدا موضوع کلی را انتخاب کنید

بهتر است ابتدا دربارة راهبرد صحبت کنیم. دانشجویان اغلب می‌پرسند چه موقع باید موضوع پژوهش را انتخاب کرد. ما معمولاً جواب می‌دهیم «هر چه زودتر بهتر». تعداد کمی از دانشجویان که خوش شانس هستند موضوع پژوهش را در دورة کارشناسی انتخاب می‌کنند. آنها ممکن است واحد درسی انتخاب کرده باشند که باعث شده به موضوع پژوهشی خاصی علاقه مند شوند یا ممکن است دستیار پژوهشی استادان یا دانشجویان تحصیلات تکمیلی بوده باشند. این دانشجویان ممکن است به این دلیل وارد دورة تحصیلات تکمیلی شوند که استاد آنها در آن زمینه پژوهش می‌کند. برای این دانشجویان، پایان نامه یا رساله، ادامة منطقی پژوهش هایی است که سال ها قبل آن را آغاز کرده اند.

با وجود این، بیشتر افراد در دورة کارشناسی چنین تجربه ای نداشته اند، حتی اگر قبلاً تجربة کار پژوهشی داشته اند احتمالاً علائق پژوهشی آنها با علائق پژوهشی اعضای هیأت علمی متفاوتند. بنابراین اگر تجربة کار پژوهشی ندارید، پیشنهاد می‌کنیم به علائق پژوهشی اعضای هیأت علمی توجه کنید و آنها را بررسی نمایید. موضوعاتی را که به نظرتان جالبند مشخص کنید. تا می‌توانید دربارة پژوهش های گذشته اطلاعات به دست آورید. همچنین دربارة اعضای هیأت علمی نیز اطلاعات کسب کنید. با آنها درس بردارید و بپرسید در چه زمینه هایی پژوهش می‌‎کنند از آنها بخواید مقاله های خودشان را در اختیار شما بگذارند تا مطالعه کنید. مقاله های استادان را مطالعه کنید تا بدانید در چه زمینه هایی پژوهش می‌کنند و آیا می‌خواهید راه آنها را ادامه دهید یا خیر. بهتر است پیش از این که پژوهش خودتان را شروع کنید سعی کنید با استادان در زمینه های پژوهشی همکاری کنید. پژوهش، مهارت پیچیدهای است که برای یادگرفتن آن، تجربة مستقیم مفیدتر از خواندن مطالب است.

در بهترین حالت، دانشجویان، فرایند یادگیری پژوهش را در ابتدای دورة کارشناسی ارشد شروع می‌کنند. درس های دورة کارشناسی ارشد به دانشجویان کمک می‌کنند فرایند پژوهش را یاد بگیرند. هر کدام از درس های آنها تا حدودی با پایان نامه ارتباط دارند.

بهتر است هر ایده ای را که به ذهنتان خطور می‌کند فوری یادداشت کنید. مثلاً یکی از نویسندگان از این کتاب، ایده هایی را که دربارة نوشتن مقاله، نوشتن کتاب، انجام کارهای پژوهشی یا گرفتن بودجة پژوهشی به ذهنش می‌رسد هر روز یادداشت می‌کند.

اگر می‌خواهید پایان نامه را زودتر شروع کنید و نمی‌خواهید با یکی از استادان کار کنید یا از موضوع پایان نامه خوشتان نمی‌آید، استاد دیگری انتخاب کنید و موضوع جدیدی پیدا کنید. اشکالی ندارد که در مراحل اولیة کار، با استادان مختلف مشورت کنید. این کار باعث می‌شود با روش کار، زمینة پژوهشی آنها و مزایا و سختی های کار کردن با آنها آشنا شوید. همچنین به شما کمک می‌کند تا از زوایای مختلف پژوهش نگاه کنید و تجربه هایی به دست آورید که در نوشتن پروپوزال به شما کمک می‌کنند. اگر می‌خواهید با استنادان مختلف مشورت کنید حتماً به آنها بگویید که فعلاً برای انتخاب استادان راهنما و مشاور تصمیم نگرفته اید تا در صورتی که نخواستید با استاد خاصی کار کنید آن استاد غافلگیر نشود.

اگر قبلاً تجربة کار پژوهشی نداشته اید ناامید نشوید. به یاد داشته باشید نخستین گام این است که فقط زمینة پژوهش را مشخص کنید و فعلاً نیازی نیست برای انجام همة مراحل پایان نامه برنامه ریزی کنید. زمینه ای که انتخاب می‌کنید باید دو ویژگی مهم داشته باشد. اول این که باید آنقدر به آن زمینه علاقممند باشید که بتوانید ساعت ها دربارة آن مطالعه کنید، بنویسید و داده های مربوط به آن موضوع را تحلیل کنید. دوم این که باید بتوانید استادی پیدا کنید که تمایل داشته باشد پایان نامة شما را راهنمایی کند.

برای مشخص کردن زمینة پژوهش، به دروسی که گذرانیده اید و تجربه های حرفه ای خود فکر کنید. به چه موضوعاتی علاقه دارید؟ وقتی با دانشجویان یا اعضای هیأت علمی دربارة موضوعات پژوهشی صحبت می‌کنید معمولاً چه موضوعاتی به ذهنیتان می‌آید؟ دوست دارید چه مقاله هایی بنویسید؟ آیا این مقاله ها را اخیراً نوشته اید و از پیشینة پژوهش در آن زمینه اطلاع دارید؟ اگر چنین است، احتمالاً بخشی از پیشینة پژوهش را پیدا کرده اید. برخی دانشجویان برای انتخاب موضوع پایان نامه برنامه ریزی می‌کنند. آنها مانند روان شناس به برنامه هایشان فکر می‌کنند تا بتوانند موضوع پایان نامه را انتخاب کنند.

راه مناسب برای روشن کردن زمینه های مورد علاقه تان این است که مشخص کنید باید دربارة چه چیزهایی فکر کنید، بخوانید، حرف بزنید یا برنامه ریزی کنید. به احتمال زیاد زمینه های زیادی پیدا می‌کنید. سپس باید استادانی پیدا کنید که به این زمینه ها علاقه مند باشند و با آنها صحبت کنید. پیشنهاد می‌کنیم قبل از این که با یکی از استادان صحبت کنید حداقل یک موضوع کلی در ذهن داشته باشید اما بدون داشتن موضوع کلی نیز می‌توانید با استادان مشورت کنید. بسیاری از دانشجویان برعکس عمل می‌کنند، یعنی ابتدا استادی را که می‌خواهند با او کار کنند پیدا می‌کنند و سپس با همکاری استاد، موضوع پایان نامه را انتخاب می‌کنند. اگر در دورة کارشناسی ارشد هستید می‌توانید از استادان درخواست کنید برای پایان نامه تان در طرح های پژوهشی آنها مشارکت کنید. این کار به شما کمک می‌کند تا استادادن را بهتر بشناسید و بفهمید به چه موضوعاتی علاقه دارند. در مجموع، بهتر است موضوعی انتخاب کنید که استاد نیز به آن علاقه دارد و از آن حمایت می‌کند و موضوع جدید و عجیب و قریبی انتخاب نکنید که فقط برای شما جالب است.

انتخاب استاد راهنما و موضوع

ابتدا موضوع کلی را انتخاب کنید
کار را به تنهایی انجام ندهید
انتخاب استاد راهنما
به همکاری بین استاد و دانشجو توجه کنید
تخصص استاد راهنما را در نظر بگیرید
به مهارت های استاد راهنما توجه کنید
انتظارات و بازخورد
وقت شناسی و در دسترس بودن
مهارت های جرأت ورزی
تصمیم گیری دربارة انتخاب استادان راهنما و مشاور
صحبت کردن با استاد راهنمای احتمالی
مشکلات را پیش بینی کنید

انتخاب استاد راهنما و موضوع

پیدا کردن موضوع پژوهش بسیاری از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دشوارترین کار باشد این دشواری به دلیل دو تصور اشتباه است. اشتباه اول این است که برخی دانشجویان فکر می‌کنند کارشان باید «شاهکار» باشد و اشتباه دوم این است که فکر می‌کنند هر موضوعی برای پایان نامه مناسب است. هر چند بسیاری از استادان موضوع های غیرمعممول یا پیش پا افتاده را برای دانشجویان کارشناسی می‌پذیرند، باید دربارة انتخاب این گونه موضوع ها تأمل کنید و موضوع سطح بالاتری انتخاب کنید.
چرا این دو تصور اشتباه هستند؟ خطای «شاهکار بودن» نشان دهندة تفکر غیرواقع بینانه است در حالی که خطای «موضوعِ در حد کارشناسی» نشان دهندة تفکرِ محدود است، استادان راهنما و مشاور، خطای «شاهکار بودن» را ترجیح می‌دهند. هردو نوع خطا نشانة برداشت نادرست از واقعیت هستند. خطای «شاهکار بودن» حداقل نشانة این است که دانشجو تمایل دارد کارکند! این خطاها در افرادی که مستقیماً با پژوهش سروکار داشته اند بیشتر رخ می‌دهند. بنابراین دانشجویان کارشناسی ارشد احتمالاً بیشتر از دانشجویان دکتری مشکل دارند. اگر قبلاً فعالیت های پژوهشی انجام دادهاید احتمالاً چند موضوع پژوهشی در ذهنتان هست. موضوع پژوهشی شما احتمالاً گسترش منطقی پژوهش هایی است که قبلاً با استادان و دانشجویان انجام داده اید. اما اگر موضوع پژوهشی ندارید، پیدا کردن زمینة پژوهشی مناسبی که بر پژوهش های گذشته استوار باشد ممکن است کمی دشوارتر شود. اگر دانشجوی کارشناسی ارشد هستید، ممکن است استاد راهنمایتان به شما ایدة پژوهشی بدهد. راه دیگر این است که پژوهش های دیگران را تکرار کنید یا گسترش دهید. اگر دانشجوی دکتری هستید، موضوع پژوهشی شما باید جدید باشد و پژوهش باید چیز تازه ای به علم اضافه کند.

دو راه برای پیدا کردن موضوع پژوهشیِ ماندگار وجود دارد. نخست این که موضوع یا زمینة پژوهشی را مشخص کنید- مثلاً حافظة کوتاه مدت، پرخاشگری کودکان، حمایت اجتماعی، پردازش اطلاعات. این کار نسبتاً آسان است و به شما کمک می‌کند تا بتوانید دربارة موضوع پژوهش با دیگران صحبت کنید. وقتی موضوع را انتخاب کردید می‌توانید گام دوم را بردارید، یعنی می‌توانید سؤال ها یا فرضیه ها را مطرح کنید. چون سؤال ها و فرضیه ها جزئی ترند، باید بیشتر دربارة آنها فکر کرد. بسیاری از دانشجویان نوشتن سؤال ها یا فرضیه ها را دشوار تر از انتخاب موضوع کلی پژوهش می‌دانند.
ابتدا موضوع کلی را انتخاب کنید
کار را به تنهایی انجام ندهید
انتخاب استاد راهنما
به همکاری بین استاد و دانشجو توجه کنید
تخصص استاد راهنما را در نظر بگیرید
به مهارت های استاد راهنما توجه کنید
انتظارات و بازخورد
وقت شناسی و در دسترس بودن
مهارت های جرأت ورزی
تصمیم گیری دربارة انتخاب استادان راهنما و مشاور
صحبت کردن با استاد راهنمای احتمالی
مشکلات را پیش بینی کنید

انتخاب موضوع پایان نامه

انتخاب موضوع پایان نامه اولین گام در نگارش پایان نامه می باشد. بهتر است موضوعات پایان نامه در ارتباط با موضوعات روز یا مسائل و مشکلات موجود در زمینه های موضوعی خاص باشد. عده ای از اساتید هم ممکن است خود سرگرم انجام پژوهش در موضوع یا موضوعاتی خاص باشند و دانشجویان را در راستای اهداف پژوهشی خود به کارگیرند. در انتخاب موضوع، می بایست ویژگی هایی را لحاظ نمود تا هم پژوهشگر از بی راهه روی دور باشد و هم موضوع قابل بررسی و منتج به نتایج واقعی و قابل پذیرش شود. از جمله این ویژگی ها می توان به عملی بودن، مورد علاقه و در تخصص پژوهشگر بودن، داشتن دانش کافی موجود در آن زمینه و محدود بودن موضوع اشاره نمود. جهت انتخاب موضوعی که از تمامی این ویژگی ها بهره ببرد، داشتن دانش بالا و آشنایی با موضوعات و منابع مرتبط از اهمیت بالایی برخوردار است. برخی از منابع مورد استفاده جهت انتخاب یک موضوع مناسب عبارتند از: تجربه و علایق شخصی، پژوهش های دیگران، کتابهای مرجع، منابع خارج از رشته مورد علاقه ولی در عین حال مرتبط با آن و موضوعات و عنوان هایی که توسط موسسه های دولتی ارائه می شوند. به طور کلی همانطور که مشخص است انتخاب یک موضوع جذاب، مناسب و جدید نیاز به دانش و تجربه بالایی دارد. مجموعه پایان نامه سرا با داشتن تجربه بالا و به یاری متخصصین و اساتید توانمند خود قادر است شما را در انتخاب موضوع پایان نامه مناسب یاری دهد.

در زیر در برخی رشته ها چند موضوع پایان نامه گردآوری شده است. دانشجویان با مطالعه این موضوع ها می توانند تا حدی به عناوین پژوهشی که در رشته آنها محبوبترند پی بیرند و در صورت علاقه به یکی از این موضوعات با تحقیقات بیشتر در مورد آنها، در صورت تایید دانشگاه و اساتید راهنما در حوزه های نزدیک به آن موضوعات به تعریف موضوع پایان نامه خود بپردازند.

سایت پایان نامه سرا بنا به تصویب قانون مبارزه با تقلب علمی، از تاریخ 1 مرداد ماه 1396 دیگر هیچ فعالیت در زمینه پایان نامه، مقاله و حتی ترجمه و چاپ کتاب ندارد. کلیه مشتریانی که قبل از این تاریخ کار خود را به ما سپرده اند می‌توانند از طریق ایمیل payannamehsara@gmail.com جهت کنسل نمودن کار و عودت مبلغ پرداختی با ما در ارتباط باشند.
در حال حاضر ما در زمینه تبلیغ در گوگل و سایت استخدام فعالیت می‌کنیم.